Program kapsamında, çalışanların aylık bağlama oranında (ABO) değişikliğe gidilmesi planlanıyor. Konunun detaylarına ilişkin Hürriyet gazetesi yazarı Noyan Doğan dikkat çeken bir yazı kaleme aldı.
Cumhurbaşkanlığı Programı’nda yer alan ifade şu şekilde:
“Aylık bağlama sistemi, kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek ve mali yük getirmeyecek şekilde yeniden düzenlenecek.”
Bu kapsamda, reform niteliğinde değişiklikler yapılacak ve sistem, çalışanların emeklilikte daha yüksek maaş alabilmelerini sağlayacak biçimde yeniden şekillenecek.
Sosyal Güvenlikte Yeni Reform
Mevcut yasal düzenlemelere göre, 2026 başından itibaren malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları kapsamında işveren prim oranı yüzde 11’den yüzde 12’ye çıkarılacak. Böylece SGK’ya yapılan toplam prim kesintisi yüzde 38,75’e yükselecek. Bu artış, hem sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini güçlendirmeyi hem de çalışanların ileride alacakları maaşları artırmayı amaçlıyor.
Bu adım, Cumhurbaşkanlığı Programı’ndaki aylık bağlama oranı değişikliğiyle birlikte değerlendirildiğinde, çalışanların hem daha yüksek prim biriktireceği hem de daha uzun süre çalışarak daha yüksek emekli maaşı alma şansı yakalayacağı bir sistemin kurulması amaçlanıyor.
Emeklilik Maaşları Neden Düşük?
Emekli maaşlarının düşük kalmasının en önemli nedeni, geçmişte yapılan değişikliklerle aylık bağlama oranının (ABO) kademeli olarak düşürülmesi oldu.
1999 öncesinde aylık bağlama oranı yüzde 60 seviyelerinde başlayıp yüzde 76’ya kadar çıkabiliyordu.
1999 sonrası dönemde bu oran yüzde 35’e kadar gerilerken, sonraki her yıl için yüzde 2, 25 yıldan sonra ise yüzde 1,5 artış eklenerek hesaplandı.
2008 sonrasında sistem yeniden değişti ve oran yüzde 50’ye indirildi.
Bu düzenlemeler sonucunda, çalışanların aktif dönemdeki maaşlarına oranla emekli olduklarında aldıkları maaş ciddi oranda azaldı. Özellikle asgari ücret ve biraz üzeri maaşla çalışan kesim için, uzun süre çalışmanın emekli maaşını yükseltmemesi önemli bir sorun haline geldi.
Yeni Sistem Neyi Hedefliyor
2026 yılında yürürlüğe girmesi planlanan yeni düzenleme ile amaç, çalışanları daha uzun süre istihdamda tutmak ve bunu teşvik edecek bir sistem kurmak. Bu da aylık bağlama oranında artış anlamına geliyor.
Henüz kesin oran açıklanmasa da, düzenleme öncesinde maliyet analizleri yapılarak sistemin bütçeye ek yük getirmemesi sağlanacak. Uzmanlara göre, aylık bağlama oranında yapılacak artış sayesinde çalışanlar, emeklilik döneminde aktif maaşlarının yarısından daha yüksek gelir elde edebilecek.
