Yeni modelde suçun niteliğinin yanı sıra hükümlünün yeniden suç işleme ihtimali, mağdurun korunması ve kişinin topluma kazandırılması gibi kriterlerin daha fazla dikkate alınması hedefleniyor.
Türkiye'nin ceza ve infaz sisteminde yeni bir düzenleme yapılmasına yönelik çalışmalar yeniden gündeme geldi. AK Parti kaynaklarının değerlendirmelerine göre, mevcut infaz sisteminin daha sade, öngörülebilir ve hakkaniyetli bir yapıya kavuşturulması amacıyla yeni bir yasal düzenleme hazırlanması planlanıyor.
Söz konusu çalışmanın, Terörsüz Türkiye sürecinin ardından gündeme gelmesi beklenen hukuki düzenlemeler arasında yer alacağı ifade edilirken, Meclis'in yeni yasama dönemine başlamasıyla birlikte infaz sistemine ilişkin başlıkların da ele alınabileceği belirtiliyor.
İnfaz Sisteminde Daha Sade ve Eşitlikçi Model Hedefleniyor
AK Parti hukukçuları tarafından yapılan değerlendirmelerde, ceza ve infaz sisteminin daha sade ve eşitlikçi bir yapıya kavuşturulması gerektiği görüşü öne çıktı.
Yeni sistem üzerinde çalışılırken yalnızca verilen hapis cezasının süresi değil, hükümlünün kişisel durumu ve yeniden suç işleme riski gibi unsurların da dikkate alınması planlanıyor.
Bu kapsamda özellikle bir kişinin hayatında yalnızca bir kez suç işlemesi, yeniden suç işlemeyeceğine yönelik kanaat oluşması ve topluma yeniden kazandırılmasının mümkün görülmesi halinde, belirli şartlar çerçevesinde denetimli serbestlik ve şartlı salıverme imkanlarından yararlanabilmesinin değerlendirildiği aktarılıyor.
Ancak söz konusu değerlendirmelerin henüz kesinleşmiş bir yasal düzenleme anlamına gelmediği, hangi suçların ve hangi hükümlülerin kapsam içerisinde olacağının hazırlanacak kanun teklifiyle netleşeceği belirtiliyor.
Suçun Niteliği ve Tekrar Suç İşleme Riski Dikkate Alınacak
Yeni infaz modelinde suçun niteliğinin yanı sıra hükümlünün yeniden suç işleme ihtimali üzerinde de durulması bekleniyor.
Bu yaklaşım kapsamında hükümlünün cezaevi sürecindeki durumu, topluma yeniden kazandırılma ihtimali ve tekrar suç işleme riskinin değerlendirilmesi gündeme gelebilecek.
Böylece infaz sisteminin yalnızca cezalandırma amacıyla değil, aynı zamanda suçlunun topluma yeniden kazandırılması ve tekrar suç işlemesinin önlenmesi hedefi doğrultusunda ele alınması planlanıyor.
Mağdurun Korunması da Öncelikler Arasında
AK Parti'nin infaz sistemine yönelik yeni vizyonunda yalnızca hükümlülerin durumunun değil, suç mağdurlarının haklarının da dikkate alınacağı belirtiliyor.
Ceza ve infaz mevzuatının hazırlanmasında caydırıcılık, hakkaniyet, mağdurun korunması ve hükümlünün topluma kazandırılması ilkelerinin birlikte değerlendirilmesi hedefleniyor.
Bu kapsamda yapılacak olası değişikliklerde kamu güvenliğinin korunması ve suçun tekrarının önlenmesinin de temel kriterler arasında yer alması bekleniyor.
AK Parti’nin 25. Yıl Vizyon Belgesinde de Yer Aldı
İnfaz sisteminin yeniden ele alınmasına ilişkin hedeflerin, AK Parti'nin 25. yılı kapsamında hazırlanan vizyon belgesinde de yer aldığı belirtildi.
Belgede ceza ve infaz mevzuatının daha etkin, adil ve toplumsal ihtiyaçlara cevap verebilen bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
Suç ve suçlulukla mücadelenin ise yalnızca adli makamların yürüttüğü bir süreç olarak değerlendirilmemesi gerektiği vurgulanıyor. Bu kapsamda yargı, kolluk, eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler gibi farklı alanların birlikte ele alınacağı daha kapsamlı bir yaklaşım üzerinde duruluyor.
Yeni Düzenleme Ne Zaman Gündeme Gelecek?
Yeni infaz düzenlemesine ilişkin çalışmaların, 1 Ekim 2026'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin yeniden çalışmaya başlamasının ardından gündeme gelmesi bekleniyor.
Ancak şu aşamada düzenlemenin kesinleşmiş bir metni bulunmuyor. Hangi suçların kapsam dışında tutulacağı, hangi hükümlüler için denetimli serbestlik veya şartlı salıverme imkanlarının genişletileceği ve olası erken tahliye şartlarının ne olacağı, hazırlanacak kanun teklifi ve Meclis'teki görüşmeler sonrasında netlik kazanacak.
Dolayısıyla kamuoyunda gündeme gelen olası düzenlemelerin şu aşamada “af” olarak değerlendirilmemesi, nihai düzenlemenin yasama süreci tamamlandıktan sonra değerlendirilmesi önem taşıyor.
MHP’den de İnfaz Hukukuna İlişkin Mesaj Gelmişti
İnfaz sisteminde değişiklik yapılması gerektiğine yönelik daha önce Cumhur İttifakı içerisinden de açıklamalar gelmişti.
MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, daha önce yaptığı değerlendirmelerde siyasi partiler kanunu, seçim kanunu ve infaz hukukunda değişiklik yapılması gerektiğini ifade etmişti.
AK Parti kaynaklarının son açıklamalarıyla birlikte infaz sisteminin yeniden düzenlenmesine ilişkin tartışmaların Meclis'in yeni yasama döneminde daha kapsamlı şekilde gündeme gelmesi bekleniyor.
Yeni düzenlemenin kapsamı, olası tahliye ve denetimli serbestlik şartları ile hangi hükümlülerin düzenlemeden yararlanabileceği ise hazırlanacak yasal metnin ardından kesinlik kazanacak.
