Temmuz ayında emekli aylıklarına uygulanan yüzde 17,56 oranındaki enflasyon farkı ve en düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesi, emeklilik sisteminde dikkat çeken bir tabloyu da beraberinde getirdi. Düzenlemenin ardından en düşük emekli aylığını alan kişi sayısı 4,7 milyondan 5,5 milyona yükseldi.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, yaşanan artışın yeni emeklilerden değil, kök aylık sistemi nedeniyle yeniden taban maaş uygulamasına dahil olan mevcut emeklilerden kaynaklandığını belirtti.
En Düşük Emekli Aylığını Alanların Sayısı Neden Arttı?
Temmuz 2026 itibarıyla emekli maaşlarına yüzde 17,56 oranında enflasyon farkı yansıtılırken, en düşük emekli aylığı da 23 bin 552 liraya çıkarıldı.
Düzenlemenin ardından en düşük emekli aylığını alanların sayısındaki yaklaşık 800 bin kişilik artış dikkat çekti. Bu durumun nedenini değerlendiren SGK Uzmanı Özgür Erdursun, sistemin temelinde "kök aylık" uygulamasının bulunduğunu ifade etti.
Zamlar Kök Aylık Üzerinden Hesaplanıyor
Erdursun'un değerlendirmesine göre emeklilere yapılan maaş artışları, vatandaşların banka hesaplarına yatan net maaş üzerinden değil, "kök aylık" olarak adlandırılan esas maaş üzerinden hesaplanıyor.
Zam oranı önce kök aylığa uygulanıyor. Ardından ortaya çıkan tutar, yürürlükte bulunan en düşük emekli aylığıyla karşılaştırılıyor. Eğer zamlı kök aylık 23 bin 552 liranın altında kalıyorsa, aradaki fark Hazine desteğiyle tamamlanarak emekliye en düşük aylık ödeniyor.
Kök aylığı bu tutarın üzerinde olan emekliler ise zamlı gerçek maaşlarını almaya devam ediyor.
Kök Aylık Sistemi Nasıl İşliyor?
Sistemin işleyişine ilişkin örnekler de dikkat çekiyor.
Kök aylığı 15 bin lira olan bir emeklinin maaşı yüzde 17,56 zam sonrası 17 bin 634 liraya yükseliyor. Ancak bu tutar taban aylığın altında kaldığı için emekliye 23 bin 552 lira ödeme yapılıyor.
Kök aylığı 18 bin lira olan bir emeklinin maaşı zamla birlikte 21 bin 161 liraya çıkmasına rağmen yine taban aylığın altında kaldığı için maaşı 23 bin 552 liraya tamamlanıyor.
Kök aylığı 20 bin lira olan bir emeklinin maaşı ise zam sonrasında 23 bin 512 liraya yükseliyor. Bu tutar taban aylığın yalnızca 40 lira altında kaldığından yine Hazine desteği devreye giriyor ve emekliye 23 bin 552 lira ödeniyor.
800 Bin Kişilik Artışın Nedeni "Sınır Kayması"
Özgür Erdursun, önceki dönemde en düşük emekli aylığının 20 bin lira olarak uygulandığını hatırlatarak, kök aylığı 18-19 bin lira seviyesinde bulunan birçok emeklinin zamlarla birlikte bu sınırın üzerine çıktığını ve kendi kök aylıkları üzerinden maaş almaya başladığını belirtti.
Ancak en düşük emekli aylığının bu kez 23 bin 552 liraya yükseltilmesiyle birlikte, daha önce taban maaş uygulamasından çıkan çok sayıda emekli yeniden bu sınırın altında kaldı. Böylece söz konusu kişiler tekrar en düşük emekli aylığı alanlar grubuna dahil oldu.
Erdursun, en düşük emekli aylığı alan kişi sayısındaki yaklaşık 800 bin kişilik artışın yeni emeklilerden değil, tamamen taban aylık sınırının yükselmesi nedeniyle yeniden bu kapsama giren mevcut emeklilerden oluştuğunu ifade etti.
"Prim Sistemi Emekli Aylıklarına Daha Fazla Yansıtılmalı"
Değerlendirmesinde sosyal devlet anlayışına da dikkat çeken Erdursun, en düşük emekli aylığı uygulamasının korunmasının önemli olduğunu belirtti.
Bununla birlikte çalışma süresi, ödenen prim günü ve prime esas kazancın emekli maaşlarının hesaplanmasında daha belirleyici hale getirilmesi gerektiğini ifade eden Erdursun, mevcut sistemde bu unsurların aylıklara daha güçlü yansıtılmasının önem taşıdığını dile getirdi.
