Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülen Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi, 1 Temmuz 2026 tarihinde ülke genelinde uygulanmaya başlanacak. Yeni sistemle birlikte geri dönüşüme kazandırılan içecek ambalajları ekonomik değere dönüşecek, vatandaşlar ise topladıkları ambalajlar karşılığında doğrudan gelir elde edebilecek.
Çevre kirliliğinin azaltılması, geri dönüşüm oranlarının artırılması ve kaynakların daha verimli kullanılması amacıyla hayata geçirilecek uygulama, plastik, cam ve alüminyum ambalajların üretimden geri dönüşüme kadar tüm süreçlerinin dijital ortamda takip edilmesini sağlayacak.
Ambalajlar Dijital Takip Sistemine Dahil Edilecek
Yeni uygulama kapsamında piyasaya sürülecek depozitolu içecek ambalajları özel DOA logosu taşıyacak. Bu logo sayesinde ürünlerin sisteme dahil olup olmadığı kolayca anlaşılabilecek.
Yetkililer, uygulamanın özellikle tek kullanımlık ambalaj atıklarının çevreye bırakılmasının önüne geçeceğini ve geri dönüşüm sürecinin daha etkin yönetileceğini belirtiyor. Böylece hem doğal kaynakların korunması hem de atık yönetiminin güçlendirilmesi hedefleniyor.
İşletmeler İçin Kayıt Süreci Başladı
Sistemin devreye girmesine kısa süre kala depozito iade noktası olarak hizmet verecek işletmeler için kayıt süreci de başladı. Büfeler, bakkallar, zincir marketler, restoranlar, kafeler, oteller ve benzeri işletmeler uygulamanın önemli paydaşları arasında yer alacak.
Ayrıca havalimanları, hastaneler, alışveriş merkezleri ve yoğun insan trafiğinin bulunduğu çeşitli kamu alanlarında da depozito iade noktaları oluşturulacak. İşletmelerin, Depozito Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden kayıtlarını tamamlayarak sistem operatörlerini belirlemeleri gerekiyor.
Esnafa Ekonomik Katkı Sağlayacak
Yeni sistem yalnızca çevresel fayda sağlamayacak, aynı zamanda işletmeler için yeni bir ekonomik hareketlilik oluşturacak. Sisteme dahil olan işletmeler, anlaşma yaptıkları operatörler aracılığıyla çeşitli teşviklerden yararlanabilecek.
Uzmanlar, depozito iadesi için işletmelere gelecek vatandaşların alışveriş yapma olasılığının da artacağını belirterek, uygulamanın özellikle mahalle esnafına müşteri trafiği açısından olumlu katkılar sağlayabileceğini ifade ediyor.
Sistem kapsamında vatandaşlar, üzerinde DOA işareti bulunan plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarını biriktirecek. Daha sonra bu ambalajlar marketlerde kurulacak depozito iade makinelerine veya belirlenen toplama merkezlerine teslim edilecek.
Teslim edilen her ambalaj için belirlenen depozito bedeli, vatandaşların DOA mobil uygulaması üzerinden oluşturacakları dijital hesaplarına aktarılacak. Böylece geri dönüşüme kazandırılan her ambalaj doğrudan ekonomik değere dönüşmüş olacak.
Biriken Depozito Bedelleri ATM’den Nakit Çekilebilecek
Uygulamanın en dikkat çeken özelliklerinden biri ise ödeme sistemi olacak. Vatandaşların dijital hesaplarında biriken depozito tutarları banka hesaplarına aktarılabilecek, ATM’lerden nakit olarak çekilebilecek ya da çeşitli alışverişlerde ödeme aracı olarak kullanılabilecek.
Yetkililer, bu yöntemin vatandaşların geri dönüşüm sistemine katılımını teşvik edeceğini ve depozito uygulamasının kısa sürede yaygınlaşmasına önemli katkı sağlayacağını değerlendiriyor.
Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi ile her yıl milyonlarca plastik, cam ve alüminyum ambalajın yeniden ekonomiye kazandırılması hedefleniyor. Geri dönüşüm yoluyla ham madde ihtiyacının azaltılması, enerji tasarrufu sağlanması ve çevre kirliliğinin önlenmesi amaçlanıyor.
Yetkililerin öngörülerine göre sistemin ülke genelinde etkin şekilde uygulanmasıyla birlikte Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 30 milyar liralık doğrudan katkı sağlanabilecek. Aynı zamanda atık miktarının azaltılması ve geri dönüşüm kültürünün yaygınlaştırılmasıyla çevresel sürdürülebilirlik konusunda da önemli bir adım atılmış olacak.
1 Temmuz’da başlayacak uygulama ile birlikte depozitolu ambalaj sistemi Türkiye genelinde yeni bir dönemin kapılarını aralayacak. Hem vatandaşların kazanç elde etmesini hem de geri dönüşüm oranlarının artırılmasını hedefleyen sistemin, çevre politikaları açısından son yılların en kapsamlı projelerinden biri olması bekleniyor.
