TARİHİ ÖZELLİĞİ
Anadolu'nun bir çok bölgesi gibi, ''Bozok'' adı verilen Yozgat ili ve çevresi İlk Çağlardan beri çeşitli medeniyetlerin izlerini taşımaktadır. Bölge Türklerin Anadolu'ya geldiği zamana kadar çeşitli kavimlerin yerleştiği bir yer olmuştur. Bölge, sırasıyla Hititler, Frigler ve Perslerin hakimiyeti altında kalmış, bir ara Roma İmparatorluğu'nun eyaleti olmuş, Helenistik devirde ise Ankara'yı Başkent yapan Galatlar'ın (Keltler) eline geçmiştir. Bölge daha sonra Bizans hakimiyetine girmiştir.
1071 Malazgirt Savaşı'ndan sonra kitleler halinde Anadolu'ya gelen Bozoklu Türkmenler, Bizans bölgesi içinde yer alan Danişment sahasına oymaklar halinde yerleşmişlerdir. Bunların bir kısmı köylerde yerleşik hayata başlamışlar, önemli bir kısmı da bölgedeki yaylak ve kışlaklarda göçebe olarak hayatlarını devam ettirmişlerdir. Göçebe hayatin sona ermesiyle köy hayatına ve tarımsal yaşayışa başlamışlardır. Yozgat ve çevresindeki diğer yerleşim birimlerinde olduğu gibi Yerköy ve Yerköy'e bağlı köyler de bu Bozoklu Türkmenlerden oluşmaktadır.
1925 yılında mütevazi bir köy olarak kurulan Yerköy, 1930 yılında demiryolunun geçmesi ile kısa bir süre içinde hızla gelişerek 1935 yılında Bucak(nahiye), 25 Ağustos 1945 tarihinde ise ilçe olmuştur.
EKONOMİK YAPISI
İlçenin ekonomisi tarıma dayanmaktadır. Halkın yüzde 70'i tarımla uğraşmaktadır. Geriye kalan nüfus ise ticaret ve küçük el sanatları ile meşgul olmaktadır. Halkın; yüzde 70'i tarım, yüzde 20'si ticaret, yüzde 10'u imalat sektöründe çalışmaktadır.
İlçenin toplam yüzölçümü 144.748 hektardır. Bunun 48.615 hektarını kültüre elverişsiz arazi ve yerleşim alanları, 96.133 hektarını kültüre elverişli arazi oluşturmaktadır.
Tarım sektöründe kuru şartlarda yapılan tahıl üretimi egemendir. Orta büyüklükteki işletmeler önemli bir grup oluşturur. Küçük işletmeler ve ortakçılık ilişkileri yaygındır.
Ekilebilir alanların büyük bir bölümünü buğday, arpa, mercimek, nohut ve fasulye kaplamaktadır. Özellikle ilce merkezi ile Delice Köyü'nde yaygın olan sebzecilik, ilçe ekonomisinde hatırı sayılır bir yere sahiptir. Basta biber, domates, taze fasulye, salatalık, ıspanak, lahana, marul, turp, patates, pırasa, soğan(yesil) olmak üzere yaklaşık 312 hektarlık bir alanda sebze üretimi yapılmaktadır.
İlçeye bağlı 16 köy, orman alanı içerisinde bulunmaktadır. Bu köylerden yedi tanesi verimli orman alanı içerisinde, dokuz köy ise bozuk orman arazisi içerisinde yer almaktadır.
DÜNDEN BUGÜNE
Böylesine önemli bir bölge olan Yerköy ilçesi, Çiçekdağı ve Şefaatli ilçelerinin ortasında yer alması, tarım arazilerinin birbiriyle entegre konumda bulunması nedeni ile bu ilçelerin ticari ve ekonomik merkezi konumuna gelmesini sağlamıştır.
Yerköy ilçesinde tahıl üretiminin oldukça yaygın va fazla olması nedeniyle devlet Türkiye'nin belirli bölgelerinde bulunan en büyük TMO Silolarını Yerköy ilçesinde yaptırmış, bir dönem ilçenin sembolü haline gelmiştir.
İlçe merkezinde tiftikçilik de oldukça yaygın olarak yapılmakla birlikte, el sanatlarının oldukça yaygın olduğunu görmekteyiz. Çul dokumacılığı, kilim, at arabası yapımı, teker, soba imalatı, kanı tekeri, biçerdöver yan parçaları, keser, tırmık, kazma, balta, bıçak, yaba, orak gibi diğer tarım aletlerinin de yaygın olarak imalatının yapılıp, satıldığı ilçede ticari hayatın oldukça hareketli olması bankaların da dikkatini çekmiştir. İlçede o yıllarda Türkiye'de var olan resmi ve özel tüm bankaların şubesi bulunmakta, 7 civarında da otel hizmet vermekteydi.
Bunun dışında Yerköy ilçesinde bölge şeflikleri, bugünkü ismiyle bölge müdürlükleri bulunmaktaydı.
TEKEL, Şeker Pancarı, Zirai Donatım, Traktör, Buzdolabı, Dikiş Makinesi gibi o yıllarda bölge şefliği olarak adlandırılan resmi ve özel kurumlara ait bölge müdürlükleri ve bayilikleri faaliyet gösterir, buralardan Kırşehir, Kırıkkale, Yozgat, Çorum, Çankırı ile Kayseri, Nevşehir illerinin bir bölümüne sevkiyatlar gerçekleştirilirdi.
İlçede yaşayan nüfusa bakıldığında da oldukça kozmopolit, ülkenin farklı bölgelerinden göç etmiş insanların yaşamakta olmaları da bunu doğrulamakta, ilçenin önemli bir merkez olduğunu göstermektedir.
Bugün otel, bölge şefliği, bölge bayiliği gibi özelliklerini kaybeden Yerköy Yozgat'ın artık en büyük ilçesi konumunda da bulunmuyor.
Yerköy ilçesinden dünden bugüne ne kaldı sorusunun yanıtı ise, abartılı bir gerçek olarak, ''Yazın tozu, kışın çamuru'' çıkmaktadır.
Yerköy bir çok şeyi kaybetmiştir ama bugün tarımsal alanda tahıl ambarı özelliğinin yerine farklı ürünlerin üretiminin yapıldığı bir ilçe olmuştur. Burada tek sorun ise, üretilen ürenin pazarlanamamasıdır.
Yerköy ilçesinde son yıllarda bazı gelişmelerde yaşandı.
Çanakkale Seramik tarafından ilçede 3 ayrı fabrika üretime açılırken, Bozok Üniversitesi’ne bağlı Adalet Meslek Yüksek Okulunda eğitim öğretim başladı, modern bir Adalet Sarayı binası inşa edildi.
Şimdi ise ilçe merkezine büyük bir cami ile hükümet konağı binaları inşa ediliyor.
Muhabir: Haber Merkezi
