Hükûmet tarafından hazırlıkları tamamlanan ve kısa süre içinde TBMM gündemine alınması beklenen teklif, Bağ-Kur’luların emeklilik için gereken prim gün sayısını 9.000 günden 7.200 güne düşürmeyi öngörüyor. Söz konusu düzenleme hayata geçtiğinde, SSK ve Bağ-Kur arasındaki prim farkı ortadan kalkacak ve özellikle küçük esnaf ile kendi adına çalışan milyonlarca kişi için “erken emeklilik” yolu açılmış olacak.
1.800 Günlük İndirim: 5 Yıl Daha Erken Emeklilik İmkânı
Mevcut sistemde Bağ-Kur sigortalıları 9.000 prim günüyle emekli olabiliyor. Bu süre, SSK sigortalılarının emeklilikte tamamlaması gereken 7.200 günden yaklaşık 5 yıl daha fazla. Yeni düzenleme ile bu fark kapatılıyor ve Bağ-Kur’da prim şartı 1.800 gün düşürülüyor. Reformun yasalaşması hâlinde, yıllardır prim gününü doldurmakta zorlanan esnaf ve küçük işletme sahipleri için önemli bir kolaylık sağlanacak.
Uzmanlar, teklifin yasalaşmasının ardından on binlerce kişinin emeklilik süresinin önemli ölçüde kısalacağına dikkat çekiyor.
Yeni Yasama Döneminin Öncelikli Gündem Maddelerinden Biri
TBMM’nin yeni yasama döneminde ele alınacak sosyal güvenlik reformları arasında en dikkat çekici başlık, SSK–Bağ-Kur prim eşitlemesi olarak öne çıkıyor. Bu düzenleme özellikle:
Küçük esnaf
Kendi adına çalışanlar
Çiftçiler
Vergiden muaf çalışanlar
için büyük avantaj sağlayacak. Yapılacak değişiklikle 1 milyondan fazla Bağ-Kur sigortalısı, daha az prim ödeyerek daha erken emeklilik hakkına sahip olabilecek.
Kapsam Genişlerse EYT’li Bağ-Kur’lular da Yararlanabilir
Düzenlemenin kapsamı hâlen tartışma konusu. Eğer teklif 8 Eylül 1999 öncesi sigorta başlangıcını da içine alacak şekilde genişletilirse, şu anda EYT kapsamına giren fakat 9.000 günü tamamlayamadığı için emekli olamayan Bağ-Kur’lular, 7.200 günle hemen emekli olabilecek.
Ancak ilk aşamada düzenlemenin özellikle küçük esnaf ve çiftçilere yöneltilmesi bekleniyor. Kapsam belirlenirken:
Basit usul vergi mükellefi olmak
Vergiden muaf esnaf olmak
Yanında çalışan işçi sayısı
gibi kriterlerin değerlendirileceği ifade ediliyor.
Kadın ve Erkeklerde Prim Gün Şartı Eşitleniyor
1999–2008 arasında sigorta girişi olan Bağ-Kur sigortalıları için mevcut prim şartı:
Hem kadınlarda hem erkeklerde 9.000 gün (25 yıl)
Yaş kadınlarda 58, erkeklerde 60
şeklindeydi.
Yeni düzenleme ile prim şartı 7.200 güne inecek ve kadın-erkek arasındaki prim farkı da tamamen kapanmış olacak.
Prim Gününü Tamamlayan Yaşı Bekleyecek
Prim indirimi emeklilik sürecini kolaylaştırsa da yaş şartı aynen korunacak. 7.200 günü dolduranlar;
Sigorta başlangıç tarihine göre belirlenen yaşı tamamladıklarında emekli olabilecek.
Prim tamamlama, yaş şartını ortadan kaldırmayacak.
1 Mayıs 2008 sonrası sigortalı olanlar hâlen 9.000 gün ve 58–60 yaşla emekli oluyor. Yeni indirim bu grubu da kapsarsa onlar da 7.200 günle emekli olabilecek ancak yaş şartı devam edecek.
EYT’liler İçin Yeni Kapı: 7.200 Günle Hemen Emeklilik
EYT kapsamında olup Bağ-Kur’da 9.000 günü dolduramayan çok sayıda kişi bulunuyor. Düzenleme EYT’lileri de kapsarsa:
9.000 gün yerine 7.200 günü tamamlayan EYT’li Bağ-Kur’lular hemen emekli olabilecek.
Bu nedenle düzenlemenin kapsamı kritik önem taşıyor.
EYT dernekleri, düzenlemenin tüm Bağ-Kur’luları kapsaması gerektiğini vurguluyor.
Hangi Kurumdan Emekli Olunacağı Nasıl Belirleniyor?
Mevcut sistemde farklı sigorta kollarında çalışmış kişiler için kurum belirlemede iki yöntem uygulanıyor:
1. 2008’den önce sigortalı olanlar
Son 7 yıldaki sigortalılık süresine bakılıyor.
Bu sürede hangi kurumda 1.261 gün (3,5 yıl) fazla çalışma varsa o kurumdan emekli olunuyor.
2. 1 Ekim 2008 sonrası sigortalı olanlar
En fazla prim hangi kuruma ödenmişse emeklilik o kurumdan gerçekleşiyor.
3,5 yıl kuralı uygulanmıyor.
Prim eşitlemesi gerçekleşirse bu hesaplamaların önemi büyük oranda azalacak.
Kadınlarda 3600 Gün Emeklilik Şartı
Kadın sigortalılar için 3600 gün üzerinden emeklilikte yaş şartı, gerekli 15 yıl hizmetin tamamlandığı tarihe göre değişiyor:
23 Mayıs 2002 öncesi: 50 yaş
24 Mayıs 2002 – 23 Mayıs 2005: 52 yaş
24 Mayıs 2005 – 23 Mayıs 2008: 54 yaş
24 Mayıs 2008 – 23 Mayıs 2011: 56 yaş
24 Mayıs 2011 sonrası: 58 yaş
Erkeklerde 3600 Gün Emeklilik Şartı
Erkek sigortalılar için:
23 Mayıs 2002 öncesi: 55 yaş
24 Mayıs 2002 – 23 Mayıs 2005: 56 yaş
24 Mayıs 2005 – 23 Mayıs 2008: 57 yaş
24 Mayıs 2008 – 23 Mayıs 2011: 58 yaş
24 Mayıs 2011 – 23 Mayıs 2014: 59 yaş
24 Mayıs 2014 sonrası**: 60 yaş
