Yozgat’ın önde gelen ailelerinden Çapanoğulları’nın önemli isimlerinden, Türk basın tarihinin öncü simalarından Çapanzade Agâh Efendi’nin hayatı, tarihçi Dr. Muratcan Zorcu’nun beş yıllık araştırmasıyla yeniden ele alındı.
Beş Yıllık Araştırma Doktora Tezi Oldu
Çapanzade Agâh Efendi’nin (1832-1886) hayatını konu alan çalışma, Koç Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yonca Köksal’ın danışmanlığında doktora tezi olarak hazırlandı.
“Writing the Biography of a Tanzimat Bureaucrat: Uncovering Çapanzade Agah Efendi (1832–1886)” başlıklı doktora tezi, 16 Eylül 2026 tarihinde başarıyla savunuldu.
Tarihçi Dr. Muratcan Zorcu tarafından beş yıllık araştırma sonucunda hazırlanan çalışma, Agâh Efendi’nin yaşamının yanı sıra Yozgat’ın tarihî mirasına ilişkin de önemli bilgiler içeriyor.
Yozgat’tan İstanbul’a Uzanan Süreç İncelendi
Araştırmada, 18. ve 19. yüzyıllarda Orta Anadolu’nun idari ve kültürel merkezlerinden biri olan Yozgat’taki Çapanoğulları ailesinin, Osmanlı Devleti’nin merkezîleşme politikalarıyla geçirdiği dönüşüm ele alındı.
Çapanoğulları ailesinin ulema mensuplarının İstanbul’a taşınma sürecinin de incelendiği çalışmada, Yozgat’tan çıkarak devletin üst kademelerinde görev yapan Agâh Efendi’nin Tanzimat dönemi bürokrasisi, tiyatro, diplomasi ve haberleşme teşkilatındaki çalışmaları ele alındı.
Vefat Tarihi Arşiv Belgeleriyle Belirlendi
Dr. Muratcan Zorcu’nun Osmanlı ve İngiliz arşivlerinin yanı sıra konsolosluk kayıtları, dönemin gazeteleri ve otel belgeleri üzerinde yürüttüğü araştırmada Agâh Efendi’nin vefat tarihine ilişkin bilgiler de incelendi.
Kaynaklarda farklı ifadelerle yer alan vefat tarihi, yapılan arşiv araştırması sonucunda 2 Ocak 1886 olarak belirlendi.
Tez Türkçe Kitap Olarak Yayımlanacak
Prof. Dr. Nazan Çiçek, Doç. Dr. Ceyhun Arslan, Dr. Kerem Tınaz ve Dr. Ramazan Hakkı Öztan’dan oluşan jüri önünde kabul edilen doktora tezinin önümüzdeki aylarda Türkçe olarak kitaplaştırılması planlanıyor.
İngilizce hazırlanan çalışmanın kitaplaştırılmasıyla birlikte Yozgat’ın yerel tarihine, Çapanoğulları ailesinin mirasına ve Çapanzade Agâh Efendi’nin imparatorluk çapındaki çalışmalarına odaklanan kapsamlı bir kaynak oluşturulması hedefleniyor.
