Yozgat'ın yer adları üzerine çalışmalar yapan araştırmacı-yazar Hakkı Yurtlu, Yozgat’ın “tatlı” isimli iki köyünün adının gastronomiyle değil, Bozok Türkmenleri arasında yer alan Tatlu Oymağıyla bağlantılı olduğunu açıkladı.
Yozgat’ın köy adlarını inceleyen Yurtlu, Akdağmadeni ilçesine bağlı “Karahisartatlısı” ile Sorgun ilçesine bağlı “Sorguntatlısı” köylerinin isimleri ile ilgili, “İlk bakışta bu yerlerin meşhur bir tatlısı olduğu izlenimini verebilir. Ancak etimolojik ve toponimik açıdan bu düşünce doğru değildir” dedi.
Bugün de aynı adlarla varlığını sürdüren Akdağmadeni Karahisartatlısı ve Sorgun Sorguntatlısı köylerinin isimlerinin gastronomiyle ilgili olmadığını belirten Yurtlu, tarihî bir geçmişi yansıttığını belirtti. Konuyla ilgili yaptığı açıklamada Yurtlu, bu iki yerleşim yerinin, Bozok Türkmenleri içerisinde yer alan Tatlu Oymağının adını ve izlerini taşıdığını ifade etti.
Yurtlu açıklamasında, “Eski Türkçede ‘tatlu’ sözcüğü; ‘hoşa giden, sevimli, uysal ve hürmetkâr’ anlamlarına gelmektedir. Zamanla bu ad, bir Türkmen beyinin etrafında teşekkül eden oymağın adı olarak kullanılmaya başlanmıştır. Tatlu Oymağı, 16. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Tokat-Sivas-Yozgat hattında konar-göçer hayat süren Türkmen toplulukları arasında yer almıştır. ‘Zile Yörükleri’ ve ‘Bağırganlı’ topluluğuna mensup ailelerin Yozgat yöresine yerleşmesiyle birlikte Tat/ Tatlu, Karahisartatlısı ve Sorguntatlısı adları yerleşim yeri ismi olarak kullanılmaya başlanmıştır. Aynı Bozok Sancağı, sınırları içerisinde benzer isimli üç yerleşim yeri bulununca, karışıklığı önlemek amacıyla köy adlarının başına bağlı bulundukları kazaların isimleri eklenmiştir. Bu nedenle Bozok Sancağı'nın Karahisar-ı Behramşah Kazası'na bağlı yerleşim yeri ‘Karahisartatlısı’, Sorgun Kazası'na bağlı yerleşim ise ‘Sorguntatlısı’ adını almıştır” dedi.
Açıklamasının devamında Yurtlu şu ifadeler yer verdi: “Tat veya Tatlu adıyla bilinen üçüncü köy ise bugünkü Akdağmadeni-Yukarı Çulhalı Köyü yakınlarında bulunmakta iken, 1900'lü yılların başlarında lağvedilmiş ve zamanla köy tüzel kişiliği kaldırılmış olup mevkii adı olarak anılmaktadır. Kısacası, Yozgat'ın ‘tatlı’ isimli bu iki köyü, adını gastronomik olarak bir yiyecekten değil; yüzyıllar öncesinden günümüze ulaşan Tatlu Oymağından almaktadır. Bu yönüyle köy adları, Yozgat'ın tarihî ve kültürel hafızasını yaşatan önemli toponimik miraslar arasında yer almaktadır.”
