Gazetemiz eski Yazı İşleri Müdürlerinden Yozgatlı araştırmacı gazeteci-yazar Saygı Öztürk, Sözcü gazetesindeki "Sağlıkta düzelen bir şey yok!" başlıklı köşe yazısında, Yozgatlı bilim insanı Prof. Dr. Taner Demirer'in sağlık sistemine ilişkin değerlendirmelerine ve çözüm önerilerine yer verdi.
Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi, Tıbbi Onkoloji ve Hematoloji Uzmanı Prof. Dr. Taner Demirer, sağlık hizmetlerinde yaşanan sorunlara dikkat çekti. 2002 yılında TÜBİTAK Bilim Ödülü, 2014 yılında TBMM Onur Ödülü ve 2020 yılında Aziz Sancar Bilim Ödülü'ne layık görülen Demirer, hekim sayısının yetersizliğinin yanı sıra sağlık hizmetlerinin kalitesi ve tıp eğitimindeki eksikliklere ilişkin görüşlerini paylaştı.
"114 Bin Hekime Daha İhtiyaç Var"
Sağlıkta Dönüşüm Projesi'ni eleştiren Prof. Dr. Demirer, sağlık çalışanlarının ekonomik koşullarının ağırlaştığını, hastanelerde kuyrukların uzadığını, randevu sisteminde sorunlar yaşandığını ve nitelikli hekimlerin yurt dışına göç ettiğini belirtti.
Türkiye'de hasta muayene sürelerinin 5-10 dakikaya kadar düştüğünü ifade eden Demirer, "Muayene sürelerini 5-10 dakikaya indirmek ve hekimlerin günde 90'dan fazla hasta bakmasını istemek hem hastaya hem de hekimlerimize karşı yapılabilecek en büyük kötülüktür" dedi.
Hekim sayısına ilişkin verileri de paylaşan Demirer, OECD ülkelerinde 100 bin kişiye düşen hekim sayısının 390, Avrupa ülkelerinin çoğunda ise 450'nin üzerinde olduğunu belirtti. Türkiye'de bu sayının 240'ta kaldığını ifade eden Demirer, ülkede yaklaşık 221 bin hekim bulunduğunu, ihtiyacın ise 335 bin dolayında olduğunu söyledi.
Demirer, Türkiye'nin 114 bin hekime daha ihtiyacı olduğunu, hemşire ve yardımcı sağlık personeli sayısının da yetersiz kaldığını kaydetti.
Tıp Fakültelerinin Yeterliliğine Dikkat Çekti
Türkiye'de hekim açığını kapatmak amacıyla açılan tıp fakültelerinin eğitim koşullarını da değerlendiren Demirer, ülkede 128 tıp fakültesi bulunduğunu, Türkiye'nin dört katı nüfusa sahip ABD'de ise bu sayının 160 olduğunu ifade etti.
Hekim sayısını artırmaktan önce verilen eğitimin niteliğine önem verilmesi gerektiğini vurgulayan Demirer, şöyle konuştu:
"Mevcut iktidar son 20 yıldır hekim sayısını artırmak için tıp fakültesi açıyor. Ancak bu fakültelerin çoğunda altyapı, laboratuvarları, özellikle temel tıp bilimlerinde eğitim verecek öğretim üyesi yetersizdir. Dolayısıyla bu fakültelerden mezun olup doktor unvanını alanların yeterliliği sorgulanıp, irdelenmeli."
Büyükşehirler dışındaki tıp fakültelerinde öğretim üyesi eksikliğinin giderilmesi için gönüllülük esasına dayalı rotasyon programları uygulanmasını öneren Demirer, bu programların ekonomik ve sosyal teşviklerle desteklenmesi gerektiğini belirtti.
Demirer, kapasitesi yetersiz olan tıp fakültelerinde öğrenci alımına son verilerek bu kurumların mezuniyet sonrası uzmanlık eğitimine yönlendirilmesini önerdi.
"Aile Hekimi Sayısı 50 Bine Çıkarılmalı"
Sağlık sistemindeki sorunların çözümünde birinci basamak sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Prof. Dr. Demirer, Türkiye'de yaklaşık 30 bin aile hekimi bulunduğunu söyledi.
Avrupa ülkelerinde hastaların yüzde 70'inin ilk olarak birinci basamak sağlık kuruluşlarına başvurduğunu, Türkiye'de ise bu oranın yüzde 30'un altında kaldığını ifade eden Demirer, hastaların büyük bölümünün doğrudan kamu ve üniversite hastanelerine yöneldiğine dikkat çekti.
Demirer, "Sağlık sistemimizdeki asıl çarpıklık buradan kaynaklanıyor" diyerek birinci basamak sağlık hizmetlerinin yürütülmesinin tamamen Sağlık Bakanlığı tarafından üstlenilmesi gerektiğini belirtti.
Aile hekimlerinin sayısının gelecek beş yıl içerisinde en az 50 bine çıkarılmasını öneren Demirer, Aile Sağlığı Merkezlerinde fizyoterapist, psikolog, sosyal hizmet uzmanı ve diyetisyen istihdam edilmesi gerektiğini söyledi.
Bu merkezlerde hemşire sayısının artırılmasını da isteyen Demirer, kanser erken teşhis merkezleriyle koordineli çalışılmasının önemine değindi.
Acil Servisler İçin İki Vardiyalı Çalışma Önerisi
Prof. Dr. Taner Demirer, hekim açığının daha az hissedilmesi amacıyla hastanelerin acil servis anabilim dallarında görev yapan öğretim üyesi hekimlerin 24 saatlik hizmeti kapsayacak şekilde iki vardiya halinde çalışmasını önerdi.
Trafik kazaları, inme, kalp krizi ve beyin kanaması gibi acil vakalara zamanında ve doğru müdahale edilmesinin önemine dikkat çeken Demirer, bu yolla kronik hastalıkların önüne geçilmesini ve ikinci ile üçüncü basamak hastanelerdeki kronik hasta yükünün zaman içerisinde azaltılmasını hedeflediklerini belirtti.
"Hekim Göçünün Önüne Geçilmeli"
Sağlık çalışanlarının ekonomik koşulları ve sağlıkta şiddet olaylarının yurt dışına hekim göçünü artırdığını ifade eden Demirer, hekimlerin Türkiye'ye dönüşünü sağlayacak düzenlemeler yapılması gerektiğini söyledi.
Demirer, "'Giderlerse gitsinler' yerine, özlük haklarının ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi ile hekim göçü ve beyin göçünün önüne geçilmeli" ifadelerini kullandı.
Yozgatlı gazeteci Saygı Öztürk ise yazısının sonunda milletvekillerine çağrıda bulunarak hastanelerde yaşanan sorunların yerinde görülmesi gerektiğini belirtti. Öztürk, milletvekillerinin sade bir vatandaş gibi hastanelere giderek halkın karşılaştığı sorunları gözlemlemesini ve bunları TBMM gündemine taşımasını istedi.
