Liv Hospital Göğüs Hastalıkları Uzmanı Mehmet Aydoğan, 31 Mayıs Dünya Tütünsüz Günü kapsamında sigara bağımlılığına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Sigaranın çoğu zaman yanlış şekilde yalnızca bir alışkanlık olarak tanımlandığını belirten Aydoğan, nikotinin beyindeki dopamin sistemi üzerinde doğrudan etkili olduğunu ve kişide ödül hissi oluşturduğunu ifade etti.
Zamanla beynin bu etkiye uyum sağladığını aktaran Aydoğan, bağımlılık geliştikten sonra sigaranın bir tercih olmaktan çıkarak biyolojik bir ihtiyaç hissine dönüştüğünü söyledi.
Sigara bırakmanın yalnızca irade gücüyle açıklanamayacak bir süreç olduğunu vurgulayan Aydoğan, bağımlılığın hem biyolojik hem de psikolojik boyutları bulunduğuna dikkat çekti.
Sigara kullanım miktarının bağımlılığın tek göstergesi olmadığını belirten Aydoğan, günde birkaç sigaranın dahi bağımlılık döngüsünü devam ettirebileceğini ifade etti. Bağımlılığın miktarla değil, beynin verdiği tepkiyle ilgili olduğunu söyledi.
Toplumda yaygın olan “sigara stresi azaltır” algısının doğru olmadığını dile getiren Aydoğan, sigaranın aslında nikotin yoksunluğunu kısa süreli olarak giderdiğini belirtti. Bu nedenle sigaranın çözüm değil, sorunun kendisi olduğunu ifade etti.
Sigara bırakma sürecinde en riskli noktalardan birinin “sadece bir tane” düşüncesi olduğunu söyleyen Aydoğan, tek bir sigaranın bile beyindeki bağımlılık yollarını yeniden aktive edebileceğini ve nükslerin önemli bir kısmının bu nedenle yaşandığını kaydetti.
İlk dönemlerde yaşanan zorlanmaların sürecin doğal bir parçası olduğunu belirten Aydoğan, beynin yeni duruma uyum sağlamaya çalıştığını ve bu sürecin geçici olduğunu ifade etti.
Elektronik sigaraların da nikotin bağımlılığını sürdürdüğünü vurgulayan Aydoğan, bu ürünlerin bağımlılığı ortadan kaldırmadığını, sadece kullanım şeklini değiştirdiğini söyledi.
Sigaranın bırakılmasının ardından vücudun hızlı bir toparlanma sürecine girdiğini aktaran Aydoğan, ilk 24 saat içinde kandaki karbonmonoksit seviyesinin düştüğünü ve oksijen düzeyinin arttığını belirtti.
2–3 gün içinde nikotinin vücuttan atıldığını, tat ve koku duyularında iyileşme başladığını ifade eden Aydoğan, 1–2 hafta içinde dolaşım sisteminde düzelme görüldüğünü ve fiziksel performansın arttığını söyledi.
1 ay içinde akciğer fonksiyonlarında iyileşme ve öksürükte azalma yaşandığını belirten Aydoğan, 3–9 ay arasında akciğerlerin temizlenme kapasitesinin arttığını ve enfeksiyon riskinin azaldığını aktardı.
1 yılın sonunda ise kalp hastalığı riskinin yaklaşık yüzde 50 oranında düştüğünü kaydetti.
Sigara bırakmanın yalnızca bir alışkanlıktan vazgeçmek olmadığını vurgulayan Aydoğan, bunun vücudu yeniden toparlama ve beynin yeniden öğrenme süreci olduğunu ifade etti. Profesyonel destekle bu sürecin daha sağlıklı yönetilebileceğini söyledi.
