Soyu, Doğumu ve Ailesi
-
Doğumu: 1888 yılında bugün Bulgaristan sınırlarında yer alan Silistre'nin Razgrad (Hezargrad) kasabasının Ferhatlar köyünde dünyaya gelmiştir.
-
Kökeni: Ailesi "Hocazâdeler" olarak bilinmektedir. Soyunun, Fatih Sultan Mehmed'in kız kardeşiyle evlendirerek Tuna bölgesine vali (Tuna Hanı) tayin ettiği Peygamber soyundan (Seyyid) İdris Bey’e dayandığı kabul edilir. "Tunahan" soyadı da buradan gelmektedir.
-
Ailesi: Babası Osman Fevzi Efendi, İstanbul'da tahsil görmüş saygın bir müderristir. Annesi Hatice Hanım'dır. Küçük yaşta vefat eden oğlu Faruk'tan dolayı "Ebu'l-Fâruk" künyesini kullanmıştır.
Üst Düzey Akademik Eğitimi
Süleyman Hilmi Tunahan, dönemin en yüksek eğitim kurumlarını birinciliklerle bitirmiş çift diplomalı bir akademisyendir:
-
Fatih Medresesi: İstanbul'a gelerek Sahn-ı Semân (Fatih) Medresesi'ne girmiş ve dönemin büyük âlimi Bafralı Ahmed Hamdi Efendi'den icazet (diploma) almıştır.
-
İhtisası (Dersiâm): Süleymaniye Camii bünyesindeki Medresetü’l-Mütehassısîn’de tefsir ve hadis alanında uzmanlaşmış ve "Dersiâm" (Profesör) unvanını kazanmıştır.
-
Hukuk Eğitimi: Osmanlı'da hâkim ve kadı yetiştiren Medresetü’l-Kuzât’a (Hukuk Fakültesi) girerek burayı da birincilikle bitirmiştir.
Tasavvufi Yönü ve Silsilesi
-
Mürşidi: Medrese eğitimi sırasında Buharalı Şeyh Selahaddin b. Mevlana Siraceddin Hazretleri'ne intisap etmiş ve manevi seyrü sülukunu tamamlayarak hilafet almıştır.
-
Silsiledeki Yeri: Bağlıları tarafından, Nakşibendî tarikatının "Altın Silsile" (Silsile-i Saadat) olarak adlandırılan manevi liderler zincirinin 33. ve son halkası olarak kabul edilmektedir.
Cumhuriyet Dönemi Faaliyetleri ve Eğitim Metodu
1924'te medreseler kapatılınca, dönemin müderrislerine teklif edilen hükümet memurluklarını reddetmiştir.
-
Yeraltı Medreseleri: Baskıların yoğun olduğu dönemde polis takibinden kaçmak için eğitimleri şehirlerarası tren kompartımanlarında, çiftliklerde işçi kılığında, yeraltı sığınaklarında ve evlerin çatı katlarında sürdürmüştür.
-
Pratik Elifbâ Metodu: Normalde yıllar süren temel medrese eğitimini, hafıza teknikleri ve pratik kurallarla kısa bir zamana sığdırarak binlerce talebe yetiştirmiştir.
-
Burs ve Geçim: Okuttuğu talebelerin iaşe, ibate ve giyim masraflarını, kendi yaptığı ticaret ve çiftçilik gelirleriyle bizzat karşılamıştır.
Soruşturmalar, Baskılar ve Tutukluluk Yılları
-
Tabutluk İşkenceleri: 1939, 1944 ve 1956 yıllarında defalarca gözaltına alınmış, tabutluk adı verilen hücrelerde ağır işkencelere maruz kalmıştır.
-
Bursa ve Kütahya Olayı: 1957 yılında Bursa Ulucami'de bir şahsın mehdilik iddiasıyla çıkardığı karışıklıkla ilişkilendirilmiştir. Kütahya Hapishanesi'ne sevk edilmiş, ağır şartlarda hücrede tutulduktan sonra beraat etmiştir.
Eserleri ve Kitap Yazmama Sebebi
Süleyman Hilmi Tunahan, kütüphaneleri dolduracak düzeyde kitap yazmamıştır. Neden kitap yazmadığı sorulduğunda, önceki âlimlerin mum ışığında yazdığı paha biçilmez eserlerin çürüdüğünü veya satıldığını gördüğünü belirterek, "canlı kitaplar" (talebe) yetiştirmeyi tercih ettiğini ifade etmiştir.
-
Eserleri: Basılmış olan en bilinen eseri Kur’ân Harf ve Harekeleri (Elifbâ) kitabıdır. Ayrıca Risâle-i Kibrît-i Ahmer, Risâle-i İksîr-i Ulûm ve Ma'rifet ile Mektuplar ve Bazı Mesâil-i Mühimme adlı eserleri de bulunmaktadır.
Vefatı ve Defni
16 Eylül 1959 tarihinde İstanbul Üsküdar Kısıklı'daki evinde vefat etmiştir. Dönemin Bakanlar Kurulu, cenazesinin Fatih Camii Haziresi'ne defnedilmesine onay vermiş; ancak İçişleri Bakanlığı'nın müdahalesiyle yoğun güvenlik önlemleri altında Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilmiştir.
