Sudan'ın Kuzey Kurdufan eyaletinin merkezi El Ubeyd, Hızlı Destek Kuvvetlerinin (HDK) son haftalarda yoğunlaştırdığı insansız hava aracı (İHA) saldırılarının ardından ülkenin en kritik çatışma noktalarından biri haline geldi.
Birleşmiş Milletler (BM), Arap Birliği, Avrupa Birliği (AB), ABD ve UNICEF başta olmak üzere uluslararası kuruluşlar, 500 binden fazla sivilin bulunduğu kentte yaşanan gelişmelerin, geçen yıl HDK'nin kontrolüne geçen Kuzey Darfur'un merkezi Faşir'de yaşanan ağır insan hakları ihlallerine benzer sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
Son haftalarda düzenlenen İHA saldırılarında elektrik santralleri, yakıt depoları, su altyapısı, hastaneler, okullar ve pazar yerleri hedef alındı.
Saldırıların ardından kentte elektrik ve yakıt sıkıntısının arttığı, sağlık hizmetleri ile temiz suya erişimin olumsuz etkilendiği belirtilirken, güvenlik koşulları nedeniyle insani yardım konvoylarının bölgeye ulaşmakta güçlük çektiği ifade edildi.
BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, El Ubeyd'de yeni bir insan hakları felaketinin yaşanabileceği uyarısında bulundu.
BM İnsan Hakları Ofisinin 6-28 Haziran tarihleri arasında kent ve çevresinde düzenlenen 15 İHA saldırısını belgelediğini belirten Türk, saldırılarda en az 45 sivilin hayatını kaybettiğini, 41 kişinin yaralandığını, gerçek can kaybının ise daha yüksek olabileceğini söyledi.
BM Sudan Bağımsız Uluslararası Gerçekleri Araştırma Misyonu da Faşir'de yaşanan toplu katliamlar, sistematik cinsel şiddet ve zorla yerinden edilmelerin ardından benzer risklerin El Ubeyd için de oluştuğunu belirterek uluslararası topluma acil önlem alma çağrısı yaptı.
Arap Birliği Genel Sekreteri Nebil Fehmi, El Ubeyd'de aralarında on binlerce yerinden edilmiş kişinin de bulunduğu 500 binden fazla sivilin kuşatma altında bulunduğunu açıkladı.
UNICEF ise kentte özellikle çocuklar başta olmak üzere yaklaşık 500 bin sivilin öldürülme, yaralanma, yerinden edilme ve ağır hak ihlalleriyle karşı karşıya olduğunu bildirdi.
Kuruluş ayrıca, bu yılın ilk altı ayında Sudan genelinde 300'den fazla çocuğun çatışmalarda yaşamını yitirdiğini veya yaralandığını duyurdu.
BM İnsan Hakları Konseyi, El Ubeyd'de sivillere yönelik ihlal ve suistimallerin araştırılması amacıyla uluslararası soruşturma başlatılmasını öngören karar tasarısını oy birliğiyle kabul etti.
Kararla birlikte Sudan için oluşturulan Bağımsız Uluslararası Gerçekleri Araştırma Misyonu, kentte uluslararası insancıl hukukun ihlali ile sivillere yönelik işlendiği iddia edilen suçları soruşturmakla görevlendirildi.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Batı Kurdufan eyaletinde yeniden kolera salgını ilan edildiğini, salgının kısa sürede Kuzey Kurdufan dahil çevre eyaletlere yayıldığını açıkladı.
DSÖ verilerine göre Sudan'da 33 milyondan fazla kişi insani yardıma, 21 milyon kişi ise sağlık hizmetlerine ihtiyaç duyuyor. Yaklaşık 13,4 milyon kişinin yerinden edildiği ülkede kolera, dang humması, sıtma, kızamık ve menenjit salgınları da etkisini sürdürüyor.
AB Dış İlişkiler Servisi, HDK'ye El Ubeyd'e yönelik saldırıları durdurma çağrısı yaparken sivillerin güvenli şekilde tahliyesi ve insani yardım kuruluşlarının bölgeye engelsiz erişiminin sağlanmasını istedi.
ABD Dışişleri Bakanlığı da HDK ve müttefik güçlerin El Ubeyd çevresindeki askeri yığınağından duyduğu endişeyi dile getirerek bunun kitlesel ihlal riskini artırdığı uyarısında bulundu.
Sudan'da Nisan 2023'ten bu yana devam eden çatışmalarda on binlerce kişi hayatını kaybederken, milyonlarca kişi yerinden edildi. Hartum yönetimi, ABD'nin sunduğu barış önerisini belirli şartlarla kabul edebileceğini açıklarken, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan ise ülkenin güvenliği ve istikrarını sağlamayan hiçbir öneriyi kabul etmeyeceklerini ifade etti.
