Çocukların sosyal medya kullanımına yönelik yeni düzenlemede yaş doğrulaması, içeriklere erişim ve platformların tasarım özellikleriyle ilgili önemli değişiklikler gündeme geldi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başkanlığında Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde gerçekleştirilen Kabine Toplantısı'nın ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayarak düzenlemenin kapsamına ilişkin bilgi verdi.
Göktaş, yeni uygulamayla çocukların sosyal medya ortamında karşılaşabilecekleri risklerin azaltılmasının hedeflendiğini belirtti. Düzenlemenin yalnızca hesap açılışında yaş kontrolü yapılmasıyla sınırlı kalmayacağını ifade eden Bakan Göktaş, platformların kullanım sürecinde de denetim mekanizmalarının devrede olacağını bildirdi.
Sosyal medya hesabı açmak için e-Devlet üzerinden yaş doğrulaması yapılacak
Yeni düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri, sosyal medya hesabı oluştururken uygulanacak yaş doğrulama sistemi olacak. Buna göre ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcılar, yaşlarını doğrulamak amacıyla e-Devlet sistemine yönlendirilecek.
Kullanıcılar, e-Devlet üzerinden yaş bilgilerini doğruladıktan sonra kendilerine iletilecek dijital kod aracılığıyla sosyal medya platformunda hesap oluşturabilecek. Böylece platformların kullanıcıların yaşını belirlemesi için yeni bir doğrulama mekanizması uygulanacak.
Bakan Göktaş, Türkiye'nin e-Devlet altyapısının bu süreçte önemli bir rol üstleneceğini belirterek yaş doğrulamasının yalnızca ilk kayıt aşamasında yapılmayacağını vurguladı.
Düzenlemeye göre sosyal medya platformları, kullanıcıların yaşlarına ilişkin kontrolleri hizmet sunumu devam ederken de kendi teknolojik yöntemleriyle sürdürecek. Bir hesabın 15 yaşından küçük bir çocuk tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması halinde hesap geçici olarak askıya alınabilecek ve kullanıcıdan yeniden e-Devlet üzerinden doğrulama yapması istenebilecek.
15-18 yaş grubuna hangi kısıtlamalar getirilecek?
Düzenleme kapsamında 15-18 yaş aralığındaki kullanıcıların sosyal medya deneyimlerine yönelik çeşitli sınırlamalar uygulanması öngörülüyor.
Bakan Göktaş'ın açıklamasına göre bu yaş grubundaki gençler canlı yayın açamayacak ve ekran kaydı alamayacak. Ayrıca çocukların yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilmesi ve mesajlarda görüldü bilgisinin kapatılması gibi uygulamalar da düzenlemede yer alacak.
Çocukların platformlarda daha uzun süre kalmasına neden olabilen bazı tasarım özellikleri de değişiklik kapsamına alınacak. Sürekli ekran kaydırma ve içerik akışını başa sararak yeniden izlemeye yönlendiren özelliklerin sınırlandırılması hedefleniyor.
Düzenlemenin bir diğer amacı ise çocukların sürekli reklamlara maruz kalmasını önlemek. Bu doğrultuda sosyal medya platformlarının tasarımlarında çocukların güvenliğini ve dijital iyi oluşunu önceleyen bir yaklaşım benimsenmesi amaçlanıyor.
Ebeveyn hesabıyla giriş yapılması da denetlenecek
Yeni sistemde yaş doğrulamasının yalnızca kullanıcının beyanına bırakılmaması ve farklı kontrol mekanizmalarının birlikte işletilmesi planlanıyor.
Bakan Göktaş, çocukların anne veya babalarının hesaplarını kullanarak sosyal medya platformlarına erişmesi ihtimalinin de dikkate alındığını belirtti. Bu tür durumlarda platformların yeniden doğrulama talep edebileceğini ifade eden Göktaş, kamu otoritesi ile sosyal medya şirketlerinin kontrolleri birlikte yürüteceğini kaydetti.
Böylece düzenlemeyle çocukların yaş sınırlarını aşmak amacıyla farklı hesaplar üzerinden platformlara erişmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Ancak sistemin uygulamada nasıl işleyeceği ve kontrol mekanizmalarının teknik ayrıntıları, ilgili düzenlemelerin uygulanmasıyla netlik kazanacak.
Düzenleme ne zaman yürürlüğe girecek?
Bakan Göktaş, yeni sosyal medya düzenlemesinin 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesinin planlandığını açıkladı. Sosyal medya platformlarına yeni kurallara uyum sağlamaları için 31 Mart 2027'ye kadar geçiş süresi tanınacağını belirten Göktaş, bu tarihten sonra yaş doğrulama sistemine geçileceğini bildirdi.
Uyum sürecinde platformlarla bilgilendirme çalışmalarının yürütüldüğünü aktaran Göktaş, uygulamanın temel amacının çocukları dijital ortamdaki risklerden korumak olduğunu ifade etti.
Yeni düzenlemenin hayata geçirilmesiyle birlikte sosyal medya şirketlerinin yaş doğrulaması, mesajlaşma özellikleri, canlı yayın, ekran kaydı ve kullanıcıların platformda geçirdiği süreyi artıran tasarım unsurları bakımından yeni yükümlülüklerle karşılaşması bekleniyor.
Amaç çocuklar için daha güvenli dijital ortam oluşturmak
Çocukların sosyal medya kullanımına ilişkin tartışmalar, özellikle ekran bağımlılığı, çevrim içi güvenlik ve kişisel verilerin korunması konularında yoğunlaşıyor. Yeni düzenlemeyle bu alanlarda daha kapsamlı bir denetim mekanizması oluşturulması hedefleniyor.
Bakan Göktaş, çocukların dijital platformlarda karşılaşabileceği risklerin azaltılması ve bağımlılık oluşturabilecek tasarım özelliklerinin sınırlandırılması üzerinde durduklarını belirtti.
Yaş doğrulamasından kullanım kısıtlamalarına kadar uzanan yeni uygulamaların, sosyal medya platformlarının çocuklara yönelik hizmet politikalarında değişikliklere yol açması bekleniyor. Düzenlemenin kapsamı ve uygulama ayrıntıları, yürürlüğe giriş ve uyum sürecinde yakından takip edilecek.
