Anayasa Mahkemesi (AYM), belediye başkanlarının hususi damgalı pasaport (yeşil pasaport) alabilmesi için aranan "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olma" şartının iptal edilmesi talebini reddetti. Resmi Gazete'de yayımlanan kararla mevcut düzenlemenin uygulanmasına devam edilmesinin önü açıldı.
Anayasa Mahkemesi, belediye başkanlarının yeşil pasaport alma şartlarına ilişkin önemli bir karara imza attı. Yüksek Mahkeme, belediye başkanlarının hususi damgalı pasaport alabilmesi için mevzuatta aranan "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olma" şartının Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla yapılan başvuruyu değerlendirdi.
AYM, düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmederek iptal talebini reddetti. Karar, Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Belediye Başkanları İçin Yeşil Pasaport Şartı Değişmedi
Kararla birlikte belediye başkanlarının hususi damgalı pasaport alabilmesi için aranan mevcut şartların uygulanmaya devam etmesi kesinleşti.
Buna göre belediye başkanlarının yeşil pasaport hakkından yararlanabilmesi bakımından birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olma kriteri geçerliliğini koruyor.
Hususi damgalı pasaport, mevzuatta belirlenen şartları taşıyan belirli kamu görevlileri ve diğer hak sahiplerine verilen, umuma mahsus pasaporta kıyasla bazı ülkelerde vize kolaylığı sağlayabilen özel statülü bir pasaport türü olarak uygulanıyor.
Başvuru İzmir Bölge İdare Mahkemesi'nden Geldi
Düzenlemenin Anayasa'ya uygunluğu konusundaki başvuru, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi tarafından Anayasa Mahkemesi'nin gündemine taşındı.
Başvuruda, belediye başkanlarının yeşil pasaport alabilmesi için aranan şartın Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürüldü.
İtirazın temelinde ise düzenlemenin hukuki belirlilik ve eşitlik ilkelerine aykırı olduğu yönündeki değerlendirmeler yer aldı.
Başvuruyu inceleyen AYM, öncelikle düzenlemenin belediye başkanlarının hangi koşullarda hususi damgalı pasaport alabileceğini yeterli açıklıkta ortaya koyup koymadığını değerlendirdi.
AYM: Düzenlemede Hukuki Belirsizlik Bulunmuyor
Anayasa Mahkemesi, yaptığı inceleme sonucunda ilgili hükmün kapsamının ve uygulanma koşullarının anlaşılabilir olduğunu belirtti.
Mahkeme, düzenlemenin belediye başkanlarının hususi damgalı pasaport alabilmesi için aranan şartı açık şekilde ortaya koyduğunu değerlendirerek hukuki belirlilik ilkesinin ihlal edilmediği sonucuna vardı.
AYM'nin kararında, hususi damgalı pasaportun tüm vatandaşlara tanınan genel bir hak olmadığına da dikkat çekildi.
Mahkeme, vatandaşların umuma mahsus pasaportla yurt dışına çıkabilme imkanına sahip olduğunu, hususi damgalı pasaportun ise belirli şartları taşıyan kişilere tanınan özel bir imkan olduğunu vurguladı.
Eşitlik İhlali İddiası da Kabul Edilmedi
Başvuruda ayrıca belediye başkanları ile bazı diğer kamu görevlileri arasında yeşil pasaport alma şartları bakımından farklı uygulamalar bulunduğu ileri sürüldü.
Özellikle bazı öğretim üyeleri ve kamu görevlileri için farklı şartların uygulanmasına karşın belediye başkanları açısından birinci derece kadro ve emeklilik şartının aranmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu savunuldu.
Anayasa Mahkemesi ise bu değerlendirmeye katılmadı.
AYM'den Sosyal Güvenlik Statüsü Vurgusu
Yüksek Mahkeme, eşitlik ilkesi yönünden yaptığı incelemede, başvuruda karşılaştırılan kişilerin aynı hukuki statüde bulunup bulunmadığına dikkat çekti.
AYM, 5434 sayılı Emekli Sandığı Kanunu'na tabi olan kişiler ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı olanların farklı sosyal güvenlik sistemlerine tabi olduğunu belirtti.
Bu nedenle söz konusu kişilerin tamamen aynı hukuki statüde değerlendirilemeyeceğine karar veren Mahkeme, farklı gruplara farklı koşullar uygulanmasının tek başına eşitlik ilkesinin ihlali anlamına gelmeyeceği değerlendirmesinde bulundu.
Belediye Başkanlarının Yeşil Pasaport Şartı Korundu
Anayasa Mahkemesi, yaptığı inceleme sonucunda düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmetti.
Böylece belediye başkanlarının hususi damgalı pasaport alabilmesi için aranan "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olma" şartının kaldırılmasına yönelik talep reddedilmiş oldu.
Resmi Gazete'de yayımlanan AYM kararıyla birlikte mevcut uygulama korunurken, belediye başkanlarının yeşil pasaport hakkına ilişkin şartlarda herhangi bir değişiklik yapılmadı.
