Osmanlı döneminde yetişen önemli âlimlerden biri olan Molla İzarî, ilmî çalışmaları ve medrese faaliyetleriyle tanınan bir isimdir. Asıl adı Kasım bin Abdullah olan Molla İzarî, Germiyan bölgesinden yani Kütahya’dan yetişmiş bir Osmanlı âlimidir. Kaynaklarda doğum tarihi net olarak bilinmemekle birlikte, 1495 yılında İstanbul’da vefat ettiği bilinmektedir.
Molla İzarî Kimdir?
Molla İzarî, Osmanlı ilim geleneği içinde yetişmiş önemli bir müderristir. Aklî ve naklî ilimlerde derin bilgi sahibi olan âlim, kısa sürede dönemin ilim çevrelerinde tanınmış ve saygınlık kazanmıştır.
Molla İzarî aynı zamanda ünlü Osmanlı şairi Şeyhî’nin kız kardeşinin oğludur. Bu yönüyle Osmanlı kültür ve ilim dünyasının önemli ailelerinden biriyle bağlantılıdır.
Molla İzarî Nerelidir?
Molla İzarî Germiyanlı, yani Kütahyalıdır. Germiyan Beyliği döneminden itibaren ilim ve kültür merkezi olan bu bölgede yetişmiş ve daha sonra Osmanlı ilim çevrelerinde önemli görevler üstlenmiştir.
Eğitim Hayatı Ve İlmi Çalışmaları
Molla İzarî, dönemin tanınmış âlimlerinden Abdülkerim Efendi’den ilim tahsil etti. Sarf, nahiv, mantık, münazara ve diğer İslami ilimlerde kendisini geliştirdi.
İlim alanındaki başarısı kısa sürede dikkat çekti ve Osmanlı devlet geleneği gereği önemli görevlerle ödüllendirildi.
Molla İzarî Hangi Görevlerde Bulundu?
Osmanlı medrese sisteminde önemli görevler üstlenen Molla İzarî, farklı şehirlerde müderrislik yaptı.
Görev aldığı medreseler arasında şunlar bulunmaktadır:
- Amasya Medresesi
- Eyüp’te bulunan Ebû Eyyûb el-Ensarî Medresesi
- İstanbul Kalenderhane Medresesi
- Edirne Üçşerefeli Medresesi
- Sahn-ı Seman Medreseleri
Bu medreselerde uzun yıllar talebe yetiştirerek ilim öğretmiştir.
Molla İzarî’nin Ders Metodu
Molla İzarî, derslerinde oldukça detaylı bir öğretim yöntemi izlerdi. Ders sırasında birkaç satırlık bir metni ele alır ve bu metin üzerinden:
- sarf
- nahiv
- meani
- beyan
- mantık
- münazara
gibi birçok ilmi konuyu ayrıntılı şekilde açıklardı.
Dersleri sabah erken saatlerden gün batımına kadar devam ederdi. Ayrıca tatil günlerinde bile öğrencileriyle ilmî sohbetler ve müzakereler yapardı.
Molla İzarî’nin Eserleri
Arapça ve Farsça bilen Molla İzarî’nin çeşitli eserler kaleme aldığı bilinmektedir. Başlıca eserleri şunlardır:
Şerh-i Mevakıf’ın ilahiyat bölümüne yazdığı haşiye
Molla Lütfî’nin “Seb-i Şidad” adlı sorularına verdiği cevapları içeren eser
Çeşitli şiirleri
Bu eserler dönemin ilmi tartışmalarına katkı sağlayan çalışmalar arasında yer almaktadır.
Molla İzarî Ne Zaman Vefat Etti?
Molla İzarî, Hicri 901 yılında (Miladi 1495) İstanbul’da vefat etti.
Kabri, Eyüp Sultan’da Ebû Eyyûb el-Ensarî Camii ve Türbesi yakınlarında bulunmaktadır.




