Ayrıca YÖK tarafından belirlenen öncelikli alanlardaki doktora programlarına öğrenci kabulüne ilişkin yeni uygulamalar da yönetmelikte yer aldı.
Yapılan değişiklikle birlikte, lisansüstü eğitim gören kadın öğrencilerin doğum nedeniyle yaşadıkları akademik zaman kaybının önüne geçilmesi hedefleniyor. Yönetmeliğin 35’inci maddesine eklenen yeni fıkra ile doğum yapan lisansüstü öğrenciler için iki dönemlik ek süre hakkı getirildi. Buna göre yüksek lisans veya doktora programına kayıtlı olan kadın öğrenciler, doğum yapmaları halinde talep etmeleri durumunda doğum sonrası iki dönem ek süre kullanabilecek. Tanınan bu süre, öğrencilerin programları için belirlenen azami eğitim süresine dahil edilmeyecek.
Bu düzenleme sayesinde, doğum yapan öğrencilerin eğitim süreçlerini aksatmadan sürdürebilmeleri ve akademik çalışmalarına daha sağlıklı koşullarda devam edebilmeleri amaçlanıyor. Akademik çevrelerde söz konusu değişikliğin, özellikle kadın araştırmacıların lisansüstü eğitim süreçlerinde karşılaştıkları zorlukların azaltılmasına katkı sağlayacağı değerlendiriliyor.
Öte yandan yönetmeliğin 16’ncı maddesinde yapılan değişiklikle, YÖK tarafından belirlenen “öncelikli alanlar” kapsamındaki doktora programlarına öğrenci kabulüne ilişkin usul ve esaslar da yeniden düzenlendi. Buna göre, YÖK tarafından belirlenen yükseköğretim kurumlarında açılan ve stratejik önem taşıyan alanları kapsayan doktora programlarına alınacak öğrenci sayısı ile seçim süreci Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen kriterlere göre yürütülecek.
Yeni düzenlemeye göre söz konusu doktora programlarına Türk vatandaşı adayların kabulü, 9 Kasım 2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilecek. Bu kapsamda adayların merkezi sınav sonuçları ve giriş sınavlarında elde ettikleri başarı puanları dikkate alınarak değerlendirme yapılacak.
Yabancı uyruklu adayların doktora programlarına kabulü ise Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen özel usul ve esaslar doğrultusunda gerçekleştirilecek. Böylece öncelikli alanlarda yürütülen doktora programlarına uluslararası öğrencilerin kabulü konusunda da daha sistemli bir çerçeve oluşturulmuş olacak.
Yönetmelikte yapılan değişiklikle, Türkiye’de bilimsel üretim açısından önem taşıyan alanlarda yetişmiş insan kaynağının artırılması ve yükseköğretim kurumlarında yürütülen lisansüstü eğitim faaliyetlerinin daha etkin bir şekilde sürdürülmesi hedefleniyor. Özellikle stratejik ve öncelikli alanlarda açılan doktora programlarının desteklenmesiyle, akademik araştırma kapasitesinin güçlendirilmesi ve nitelikli araştırmacı sayısının artırılması amaçlanıyor.
Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğe göre söz konusu değişiklikler yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasından ise Yükseköğretim Kurulu Başkanı sorumlu olacak. Yapılan düzenlemenin, lisansüstü eğitim süreçlerinin daha esnek ve kapsayıcı bir yapıya kavuşmasına katkı sağlaması bekleniyor.
