Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sadettin Burak Açıkel, sınav dönemlerinde öğrencilerin yoğun bir duygu yükü altında kaldığını belirterek, ailelerin ve eğitimcilerin bu süreçte destekleyici bir tutum sergilemesinin büyük önem taşıdığını söyledi.
Uzmanlar, önemli bir sınava hazırlanan öğrencilerde belirli düzeyde kaygı yaşanmasının doğal bir durum olduğunu ifade ediyor. Ancak kaygının günlük yaşamı etkileyen boyutlara ulaşması halinde dikkatli olunması gerektiği belirtiliyor.
Doç. Dr. Açıkel, sınava kısa süre kala öğrencilerde huzursuzluk, gerginlik, başarısızlık korkusu, dikkat dağınıklığı, uyku problemleri ve iştah değişiklikleri gibi belirtilerin ortaya çıkabileceğini söyledi. Bazı öğrencilerde ise yoğun stres nedeniyle ağlama nöbetleri, motivasyon kaybı ve sosyal hayattan uzaklaşma gibi durumların görülebileceğine dikkat çekti.
Sınav kaygısının yalnızca psikolojik değil, fiziksel belirtilerle de kendini gösterebildiğini belirten uzmanlar, ailelerin çocuklarındaki değişimleri yakından takip etmesini öneriyor.
Özellikle;
Şiddetli karın ağrısı,
Mide bulantısı ve kusma,
Yoğun çarpıntı,
Aşırı terleme,
Nefes almakta zorlanma hissi,
Günlük yaşamı aksatacak düzeyde kaygı gibi belirtilerin görülmesi halinde profesyonel destek alınmasının faydalı olacağı ifade ediliyor.
Uzmanlar, bu tür durumlarda çocuk ve ergen psikiyatristlerine başvurulmasının öğrencilerin sınav sürecini daha sağlıklı yönetmelerine yardımcı olabileceğini belirtiyor.
Sınav öncesinde artan kaygıyla başa çıkabilmek için çeşitli yöntemlerin uygulanabileceğini belirten Açıkel, öğrencilerin geçmiş başarılarını hatırlamalarının ve düzenli çalışma süreçlerine odaklanmalarının moral açısından önemli olduğunu söyledi.
Derin nefes alma teknikleri, kısa yürüyüşler ve rahatlatıcı aktivitelerin kaygıyı azaltabileceğini ifade eden uzmanlar, son günlerde yoğun konu yüklemesi yapmak yerine mevcut bilgilerin tekrar edilmesini öneriyor.
Uzmanlara göre sınav döneminde ailelerin kullandığı dil ve sergilediği tutum, öğrencilerin psikolojik durumunu doğrudan etkiliyor.
Doç. Dr. Açıkel, ebeveynlerin sınavı gereğinden fazla büyüten ya da tamamen önemsiz gösteren açıklamalardan kaçınması gerektiğini belirterek, dengeli bir yaklaşımın öğrencinin kaygı düzeyini azaltabileceğini ifade etti.
Ailelerin çocuklarına duydukları güveni hissettirmelerinin önemine dikkat çeken Açıkel, başarı baskısının öğrenciler üzerinde ek stres oluşturabileceğini, bu nedenle sonuç odaklı değil emek odaklı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini söyledi.
Uzmanlar, sınav öncesindeki son günlerde telefon, tablet ve bilgisayar kullanımının sınırlandırılmasını öneriyor. Özellikle gece saatlerinde ekran karşısında geçirilen sürenin uyku düzenini bozabileceğine dikkat çekiliyor.
Bu kapsamda öğrencilerin;
Sosyal medya kullanımını azaltması,
Uyumadan önce ekran kullanımından kaçınması,
Telefon ve tablet kullanımını sınırlandırması,
Sınava birkaç gün kala dijital cihazlardan mümkün olduğunca uzak durması öneriliyor.
Uzmanlar, kaliteli uykunun dikkat, hafıza ve öğrenme performansı üzerinde doğrudan etkili olduğunu vurguluyor.
Sınav günü yaşanabilecek stresin azaltılması amacıyla öğrencilerin sınava girecekleri okulu önceden görmelerinin faydalı olacağı belirtiliyor.
Uzmanlara göre sınav merkezine önceden gitmek, ulaşım süresini öğrenmek ve okulun fiziki ortamını tanımak, öğrencilerin sınav sabahı yaşayabileceği belirsizlik hissini azaltıyor ve kendilerini daha güvende hissetmelerine katkı sağlıyor.
Uzmanlar, sınava sayılı günler kala yeni çalışma teknikleri denemek veya yoğun tempolu programlar uygulamak yerine mevcut düzenin korunmasını tavsiye ediyor.
Yeterli uyku, dengeli beslenme, düzenli tekrar, aile desteği ve sakin bir hazırlık sürecinin sınav başarısına olumlu katkı sağlayacağı belirtilirken, öğrencilerin bugüne kadar gösterdikleri emeğe güvenmeleri gerektiği vurgulanıyor.
Uzmanlar, sınavın öğrencilerin hayatındaki önemli aşamalardan biri olduğunu ancak tek belirleyici unsur olmadığını hatırlatarak, gençlerin sınav sürecini sağlıklı bir şekilde yönetmelerinin sonuçtan daha değerli olduğuna dikkat çekiyor.
