Özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin ardından sigorta başlangıç tarihleri nedeniyle farklı uygulamalara tabi olan çalışanlar, emeklilik sisteminde daha adil ve öngörülebilir bir model oluşturulmasını talep ediyor.
Kademeli emeklilik beklentisi, özellikle 8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan vatandaşlar tarafından uzun süredir dile getiriliyor. Bu grupta yer alan çalışanlar, gerekli prim gün sayılarını tamamlamalarına rağmen yaş şartı nedeniyle uzun yıllar daha emekli olamamalarının mağduriyet oluşturduğunu savunuyor.
"Prim Gününü Tamamlayan Emekli Olabilsin" Talebi
Kademeli emeklilik isteyen çalışanların en önemli talebi, emeklilik yaşının yalnızca sigorta başlangıç tarihine göre değil, prim gün sayısının tamamlandığı tarihe göre belirlenmesi yönünde.
Mevcut sistemde aynı işyerinde çalışan ve benzer prim gününe sahip iki kişi arasında yalnızca sigorta giriş tarihindeki birkaç günlük fark nedeniyle yıllarca emeklilik yaşı farkı oluşabildiğine dikkat çeken çalışanlar, bu durumun sosyal güvenlik sistemi açısından eşitsizlik yarattığını ifade ediyor.
Bu kapsamda emeklilik yaşının, prim şartını yerine getiren sigortalılar için kademeli olarak belirlenmesi ve yaş şartının daha öngörülebilir hale getirilmesi talep ediliyor.
Kademeli Emeklilikte Önerilen Model
Kamuoyunda dile getirilen önerilere göre, yaşlılık aylığına hak kazanma yaşı, sigorta giriş tarihinden ziyade prim gün şartının tamamlandığı tarihe göre belirlenecek.
Öneriler arasında;
- Emeklilik yaşının kademeli şekilde uygulanması,
- Sosyal güvenlik sisteminin aktüeryal dengesinin korunması,
- Sigortalılar arasında oluşan keskin yaş farklarının azaltılması,
- Prim gününü tamamlayan çalışanların daha erken emeklilik hakkı elde etmesi,
gibi başlıklar öne çıkıyor.
7000 Prim Günü Talebi Dikkat Çekiyor
Kademeli emeklilik beklentisi bulunan çalışanların talepleri arasında, 8 Eylül 1999 ile Nisan 2008 tarihleri arasında sigortalı olan kişilerin 7000 prim günüyle emekliliğe hak kazanabilmesi de yer alıyor.
Bu düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde söz konusu dönemde sigortalı olan milyonlarca çalışanın emeklilik planlamasında önemli değişiklikler yaşanabileceği ifade ediliyor.
Kademeli Yaş Sistemi Öneriliyor
Kamuoyunda paylaşılan çeşitli önerilerde emeklilik yaşının sigortalı olunan yıla göre kademeli olarak artırılması öngörülüyor.
Önerilen modele göre;
- 2020 yılı öncesinde sigortalı olan erkeklerin 47, kadınların ise 45 yaşında,
- 2021 yılında sigortalı olan erkeklerin 48, kadınların ise 46 yaşında,
emekli olabilmesi yönünde değerlendirmeler bulunuyor.
İlerleyen yıllarda sigorta başlangıcı bulunan kişiler için ise emeklilik yaşının kademeli şekilde artırılarak 65 yaşına kadar çıkarılması öneriler arasında yer alıyor.
Henüz Resmi Düzenleme Bulunmuyor
Kademeli emeklilik konusu kamuoyunda geniş şekilde tartışılmaya devam etse de, şu an itibarıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edilmiş veya yürürlüğe girmiş resmi bir kademeli emeklilik düzenlemesi bulunmuyor.
Konuyla ilgili çeşitli kanun teklifleri ve talepler zaman zaman gündeme gelirken, düzenlemenin hayata geçirilmesine ilişkin resmi bir açıklama ya da yasalaşmış bir çalışma bulunmuyor.
Milyonlarca Çalışan Gelişmeleri Takip Ediyor
Özellikle EYT düzenlemesinin ardından emeklilik sistemi içerisinde kaldığını düşünen çalışanlar, kademeli emekliliğe ilişkin olası gelişmeleri yakından izlemeyi sürdürüyor.
Çalışanlar, prim gününü tamamlayan sigortalılar için daha dengeli bir emeklilik sistemi oluşturulmasını talep ederken, sosyal güvenlik alanında yapılabilecek yeni düzenlemelerin önümüzdeki dönemde kamuoyunun en önemli gündem başlıklarından biri olmaya devam etmesi bekleniyor.
