Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Türkiye Basın Federasyonu tarafından düzenlenen Anadolu Sohbetleri programında gündeme ilişkin soruları yanıtladı.
Ceza infaz sistemindeki yoğunluğa ilişkin değerlendirmelerde bulunan Uçum, cezaevlerindeki hükümlü sayısının 440 bini geçtiğini belirtti. Adalet Bakanlığının yoğun bir çalışma yürüttüğünü aktaran Uçum, Hukuk Politikaları Kurulunun da bu çalışmalara katkı sunduğunu söyledi.
Uçum, “440'ı geçti cezaevlerindeki hükümlü sayısı. Cezaevleri açısından bir kalabalıklaşma sorunumuz var arkadaşlar. Bu kalabalıklaşma sorununu gidermek için Adalet Bakanlığımızın çok yoğun çalışmaları var. Bu Politikalar Kurulumuzla birlikte yaptıkları çalışmalar da var.” ifadelerini kullandı.
Genel İnfaz Hukuku İçin Çalışma Yürütülüyor
Uçum, Terörsüz Türkiye süreci kapsamında hazırlanan özel düzenlemenin yeni infaz çalışmasına emsal oluşturmayacağını dile getirdi.
Söz konusu düzenlemeden bağımsız olarak genel bir infaz hukuku düzenlemesi üzerinde çalışıldığını belirten Uçum, “Bu kanundan tamamen bağımsız olarak. Bu kanun hiçbir şeye emsal olmasın arkadaşlar. Bu kanun özel bir kanun, kendine özgü bir kanun, asla emsal olabilecek bir kanun değil. Ama genel olarak bir infaz hukuku düzenlemesi üzerinde çalışılıyor. Bu çok önemli” dedi.
Yeni Düzenleme Genel Af Kapsamında Olmayacak
Çalışmanın genel af niteliğinde olup olmadığına ilişkin soruyu da yanıtlayan Uçum, temel yaklaşımın hükümlüler açısından adil, mağdurlar açısından ise tatmin edici bir infaz sistemi oluşturmak olduğunu söyledi.
Uçum, “İlkemiz şu: Mahkumlar için adil, mağdurlar için tatminkâr bir infaz sistemine geçiyoruz. Ne mağdurları tatmin etmek konusunda bir zararlandırıcı sonuç doğuracak ne de adil infaz sistemini ihlal edecek uygulamalar yapacağız.” ifadelerini kullandı.
Bu kapsamda çalışmanın bütün hükümlüleri kapsayan genel af şeklinde tasarlanmadığı belirtildi.
İnfaz Sürelerinde İyileştirme Gündeme Gelebilir
Yeni infaz düzenlemesinin teknik çalışma aşamasında olduğunu aktaran Uçum, infaz sürelerinde bazı değişikliklerin değerlendirilebileceğini açıkladı.
Uçum, “Bu genel bir infaz hukuku düzenlemesi. Burada da yine iyileştirmeler olabilir. Sürelerle ilgili olabilir vesaire. Ama buna ilişkin çalışmaları, parametrelerini Adalet Bakanlığımız zaten çok çalıştı, kurullar çok çalışma yaptı. Önümüzdeki dönemde infaz hukukuna ilişkin reformist bakış açısıyla bunu gündeme getireceğiz.” diye konuştu.
Ancak hangi suçlar bakımından ne kadar süre değişikliği yapılacağına veya düzenlemenin hangi hükümlüleri kapsayacağına ilişkin henüz kesin bir açıklama yapılmadı.
Bazı Suçlar İçin İstisnalar Gündeme Gelebilir
Uçum, genel bir infaz düzenlemesi hazırlanması halinde bazı suç ve örgütler bakımından istisnalar getirilebileceğini ifade etti.
FETÖ ve diğer terör örgütleri konusunda devletin hassasiyetlerinin sürdüğünü belirten Uçum, toplumda ciddi rahatsızlık oluşturan bazı suçlar bakımından da farklı uygulamaların söz konusu olabileceğini söyledi.
Uçum, “Birincisi infaz hukuku düzenlemesi, yani genel düzenleme olsa bile birtakım istisnalar olur değerli arkadaşlar. Özellikle FETÖ ve diğer terör örgütleriyle ilgili devletin hassasiyetleri çok ciddi biçimde devam ediyor. Bu konuda bazı istisnaların korunması beklenir. Suçlar bakımından da istisnalar olabilir. Yani toplumu ciddi biçimde rahatsız eden suçlarla ilgili düzenlemelerde farklı uygulamalar olabilir.” ifadelerini kullandı.
Düzenlemenin Kapsamı Henüz Kesinleşmedi
Çalışmanın henüz teknik aşamada bulunduğunu yineleyen Uçum, bu nedenle düzenlemenin kapsamına ilişkin kesin ifadeler kullanılmasının mümkün olmadığını belirtti.
Hangi hükümlülerin yararlanacağı, hangi suçların kapsam dışında kalacağı ve infaz sürelerinde ne kadar değişiklik yapılacağına ilişkin ayrıntıların hazırlanacak somut metinle ortaya çıkacağı ifade edildi.
Uçum, “Bunlar somut olarak ortaya çıktığında tartışılır. Çünkü bu o kadar teknik, zor bir konu ki şu anda bunlara ilişkin somut unsurları ifade etmek çok zor. Ama dediğim gibi FETÖ ve benzeri terör örgütlerine ilişkin istisnalar, kısıtlar konabilir” dedi.
Uçum’a, Selahattin Demirtaş’ın yeni süreç kapsamında olası hukuki durumuna ilişkin de soru yöneltildi.
Demirtaş’ın yargılandığı davadan ceza aldığını belirten Uçum, ilgili yasal süreç tamamlandıktan sonra başvuru yapmasının önünde bir engel bulunmadığını söyledi. Başvurunun değerlendirilmesinde ise nihai kararın ilgili mahkeme tarafından verileceğini kaydetti.
Uçum, “Şimdi Selahattin Demirtaş sonuçta yargılandığı davadan bir ceza aldı. Cezası infaz edildi. Eğer bu yasayla ilgili Resmi Gazete'de değişme, Meclis Başkanlığı'nın teyidine ilişkin karar ilan edildikten sonra altı aylık süre başladıktan sonra başvurmak isterse başvurmasını sınırlayan bir engel yok. Ama başvuru yaptığında mahkeme dediğim konularda bunun başvurusunu değerlendirecek.” ifadelerini kullandı.
Uçum, değerlendirmede örgütsel durum, kişi ve suç bakımından kapsam ile istisna suçların dikkate alınacağını belirtti.
Terör Örgütlerine Yönelik Farklı Yöntemler Değerlendirilebilir
PKK için yürütülen süreçte kullanılan yöntemin diğer terör örgütleri açısından da uygulanıp uygulanamayacağı sorusuna da yanıt veren Uçum, örgütlerin koşullarının birbirinden farklı olduğunu ifade etti.
Uçum, “Diğer terör örgütlerinin şartlarıyla PKK terör örgütünün ve bağlı unsurlarının şartları niteliksel olarak çok farklı. Benzer şartları uygular mı uygulamaz mı, o devletin o günkü koşullarda ortaya çıkabilecek duruma göre değerlendirebileceğimiz şey.” dedi.
Uçum, gelecekte ortaya çıkabilecek şartlara göre farklı süreç yönetimlerinin değerlendirilebileceğini, ancak hangi yöntemin uygulanacağının şimdiden kesin olarak söylenemeyeceğini kaydetti.
PKK Sürecinin Farklı Koşulları Bulunduğu Belirtildi
Uçum, PKK'nın Türkiye açısından diğer terör örgütlerinden farklı bir konumda olduğunu savundu.
PKK'nın uzun yıllara yayılan faaliyetlerinin can kayıpları, güvenlik ve ekonomik maliyetler bakımından etkilerine dikkat çeken Uçum, bu nedenle PKK meselesinin daha geniş kapsamlı süreçleri etkilediğini belirtti.
Diğer terör örgütleriyle ilgili süreçlerin ise farklı alanlarda ve farklı koşullarda değerlendirilebileceğini ifade eden Uçum, uygulanacak yöntemlerin ortaya çıkacak şartlara göre belirlenebileceğini söyledi.
