Yeni düzenlemeyle birlikte son yıllarda artış gösteren IBAN kiralama yoluyla gerçekleştirilen dolandırıcılık olaylarına ilişkin ceza uygulamalarında değişikliğe gidilirken, miras paylaşımında yaşanan anlaşmazlıkların önüne geçilmesine yönelik yeni kurallar da hayata geçirildi.
Ceza Hukukçusu Avukat Mertcan Nacar, yeni yasal düzenlemenin vatandaşların günlük yaşamına doğrudan etki edecek önemli hükümler içerdiğini belirterek, özellikle banka hesaplarının kullandırılması ve miras yoluyla edinilen taşınmazların satışı konusunda herkesin yeni kuralları dikkatle takip etmesi gerektiğini söyledi.
IBAN Kiralama Dolandırıcılığına Yeni Düzenleme
Son yıllarda sosyal medya platformları ve çeşitli internet ilanları aracılığıyla özellikle gençler, öğrenciler ve iş arayan vatandaşlara belirli bir ücret karşılığında banka hesaplarını, IBAN numaralarını veya kripto para cüzdanlarını kullandırmaları yönünde teklifler sunuluyordu. Bu hesaplar ise çoğu zaman dolandırıcılık, yasa dışı bahis ve kara para aklama gibi suçlarda kullanılıyordu.
Önceki uygulamada hesabını kullandıran kişiler, suçun asli failleriyle birlikte değerlendirilerek ağır hapis cezaları ve yüksek miktarda tazminat yükümlülükleriyle karşı karşıya kalabiliyordu.
Yeni düzenlemeyle birlikte Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine eklenen hüküm, suç örgütlerinin yöneticileri ile yalnızca banka hesabını kullandıran kişiler arasında hukuki ayrım yapılmasını amaçlıyor. Buna göre, yalnızca hesabını kullandırdığı tespit edilen kişilerin cezalarında yüzde 50'ye varan indirim uygulanabilecek.
İndirim İçin 3 Kritik Şart Aranacak
Ancak söz konusu ceza indiriminin uygulanabilmesi için bazı şartların birlikte sağlanması gerekiyor.
Buna göre;
- Kişinin soruşturma kapsamında incelenen HTS kayıtları, banka hareketleri ve para trafiğinde yalnızca "hesap sağlayıcı" konumunda olduğunun tespit edilmesi gerekiyor.
- Sahte ilan hazırlayan, mağdurlarla iletişim kuran, parayı çeken veya suçtan maddi kazanç sağlayan kişiler bu indirimden yararlanamayacak.
- 31 Temmuz 2026 tarihinden önce mahkûmiyet kararı verilen ancak dosyası henüz kesinleşmeyen kişiler açısından da yeni düzenleme kapsamında dosyaların yeniden değerlendirilmesi mümkün olabilecek.
Ayrıca düzenleme kapsamında failin mağdurun uğradığı maddi zararı 6 ay içerisinde tamamen karşılaması halinde ek ceza indirimlerinden yararlanabilmesinin de önü açılıyor. Böylece hem mağduriyetlerin giderilmesi hem de zararların daha hızlı karşılanması hedefleniyor.
Miras Hukukunda Yeni Dönem Başladı
Yargı Paketi'nin dikkat çeken düzenlemelerinden biri de miras yoluyla edinilen taşınmazların satışına ilişkin oldu.
Yeni uygulamayla birlikte aile içerisinde uzun yıllardır yaşanan ortaklığın giderilmesi davalarında taşınmazların düşük bedellerle üçüncü kişilere satılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Düzenlemeye göre taşınmazın tüm hissedarlarının mirasçı olması halinde gerçekleştirilecek ilk açık artırmaya yalnızca mirasçılar katılabilecek.
Bu uygulamayla aile mallarının öncelikle mirasçılar arasında kalması hedeflenirken, dışarıdan yatırımcıların ilk aşamada ihaleye katılması engellenmiş olacak.
İlk İhale Muhammen Bedelden Başlayacak
Yeni sistem kapsamında ilk artırma, taşınmaz için belirlenen muhammen bedelin yüzde 100'ü üzerinden başlayacak.
Bu sayede taşınmazların gerçek değerinin çok altında satılmasının önüne geçilmesi ve mirasçıların ekonomik kayba uğramaması amaçlanıyor.
Uzmanlar, uygulamanın özellikle aile konutları ve tarım arazileri açısından önemli bir koruma sağlayacağını değerlendiriyor.
İhaleyi Kazanıp Parayı Yatırmayana Yüzde 5 Ceza
Düzenlemenin en dikkat çeken hükümlerinden biri ise ihaleyi kazandığı halde ödeme yapmayan mirasçılara yönelik oldu.
Buna göre ihalede en yüksek teklifi veren mirasçı, süresi içerisinde satış bedelini yatırmazsa teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası ödeyecek.
Kesilecek para cezası ise doğrudan diğer mirasçılara hisseleri oranında dağıtılacak. Böylece ihale sürecini kasıtlı olarak uzatmaya yönelik girişimlerin önüne geçilmesi hedefleniyor.
İkinci İhale Süreci Uzayabilecek
Öte yandan hukukçular, ilk ihalenin yalnızca mirasçılara açık olması nedeniyle bazı durumlarda rekabetin azalabileceğine dikkat çekiyor.
Mirasçılardan hiçbirinin taşınmazı satın alabilecek mali güce sahip olmaması halinde satışın ikinci artırmaya kalabileceği, bu durumda ise üçüncü kişilerin de katılımıyla genel ihale sürecinin başlayacağı belirtiliyor.
Uzmanlara göre bu durum satış işlemlerinin yaklaşık 1 ila 2 ay daha uzamasına neden olabilecek.
Vatandaşların Yeni Kuralları Yakından Takip Etmesi İsteniyor
Hukukçular, hem banka hesaplarının üçüncü kişilere kullandırılması hem de miras paylaşımı süreçlerinde vatandaşların yeni yasal düzenlemeleri dikkatle takip etmeleri gerektiğini belirtiyor.
Özellikle kısa süreli kazanç vaadiyle banka hesaplarının başkalarına kullandırılmasının ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken uzmanlar, miras paylaşımında ise yeni ihale sistemiyle birlikte aile içi uyuşmazlıkların azaltılmasının ve taşınmazların gerçek değerleri üzerinden el değiştirmesinin amaçlandığını ifade ediyor. Yeni düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle birlikte hem ceza hukukunda hem de miras hukukunda uygulamaların önümüzdeki süreçte yakından takip edilmesi bekleniyor.
