Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından devreye alınan FAST Ödeme İste Katman Servisi, kişilerin karşı taraftan doğrudan ödeme talep edebilmesine imkan sağlıyor.
Kira, borç, alışveriş, eğitim giderleri ve çeşitli hizmet ödemelerinde kullanılabilen sistem sayesinde, ödeme yapacak kişinin IBAN bilgilerinin yeniden alınmasına gerek kalmadan bankacılık uygulaması üzerinden ödeme talebi oluşturulabiliyor.
Yeni sistemde alacaklı taraf, mobil bankacılık veya internet bankacılığı üzerinden karşı tarafa ödeme isteği gönderebiliyor. Talep, ödeme yapacak kişinin bankacılık uygulamasına bildirim olarak düşüyor. Ödeme talebinin onaylanmasıyla birlikte işlem FAST altyapısı üzerinden gerçekleştiriliyor.
FAST Üzerinden Ödeme Talebi Dönemi Başladı
FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi) sistemi, bankalar arasında 7 gün 24 saat para transferi yapılmasına imkan sağlarken, sisteme eklenen Ödeme İste Katman Servisi ile yeni bir kullanım alanı daha kazandı.
Yeni uygulamada para transferini başlatan taraf yalnızca ödeme yapacak kişi olmuyor. Alacaklı konumundaki kişi de karşı taraftan belirli bir tutarın ödenmesini talep edebiliyor.
Böylece örneğin bir kişinin IBAN'ını bildiği başka bir kişiden ödeme alması gerektiğinde, doğrudan ödeme talebi oluşturması mümkün hale geliyor.
Ödeme talebinin karşı tarafa ulaşmasının ardından ödeme yapacak kişi işlemi inceleyerek onaylayabiliyor.
Mobil Bankacılıkta Yeni Buton Dönemi
Yeni sistemin bankaların mobil uygulamalarına da yansıdığı görülüyor.
Mobil bankacılık uygulamalarında para gönderme işlemlerinin yanı sıra "Ödeme Talep Et" veya benzeri ifadelerle sunulan ödeme isteği seçenekleri kullanıcıların kullanımına açıldı.
Bu özellik sayesinde alacaklı kişi, ödeme yapacak kişinin hesap bilgilerini yeniden istemeden sistem üzerinden talep oluşturabiliyor.
Oluşturulan talep karşı tarafın bankacılık uygulamasına iletilirken, ödeme yapacak kişi talebin detaylarını görüntüleyerek işlemi onaylayabiliyor.
Ödeme Talebi Nasıl Çalışıyor?
Sistem genel olarak birkaç aşamada ilerliyor.
Öncelikle ödeme almak isteyen kişi bankacılık uygulamasından ödeme talebi oluşturuyor. Talepte karşı tarafın gerekli bilgileri ve istenen ödeme tutarı belirtiliyor.
Daha sonra ödeme talebi, ilgili bankacılık sistemi üzerinden ödeme yapacak kişiye iletiliyor.
Ödeme yapacak kişi mobil bankacılık uygulamasına gelen bildirimi açarak talep edilen tutarı ve diğer bilgileri kontrol ediyor.
Talep onaylandığında ödeme işlemi gerçekleştiriliyor ve belirlenen tutar FAST altyapısı üzerinden alacaklı kişinin hesabına aktarılıyor.
Bu yöntem, özellikle düzenli veya karşılıklı para transferlerinde işlemlerin daha kolay başlatılmasını amaçlıyor.
Kira Ödemelerinde De Kullanılabilecek
Yeni uygulamanın günlük hayatta en sık kullanılabileceği alanlardan birinin kira ödemeleri olması bekleniyor.
Örneğin kira ödeme tarihi geldiğinde ev sahibi, kiracısına ödeme talebi gönderebilecek. Kiracı ise bankacılık uygulamasına gelen talebi görüntüleyerek işlemi onaylayabilecek.
Bunun yanı sıra aile bireyleri arasındaki para transferleri, borç ödemeleri, ortak harcamalar ve çeşitli hizmet bedellerinde de sistemden yararlanılabilecek.
Özellikle düzenli olarak birbirine para gönderen kişiler açısından ödeme talebi özelliğinin işlemleri kolaylaştırması hedefleniyor.
Uygulamanın bir diğer kullanım alanı ise öğrenciler ve aileleri arasındaki para transferleri olabilir.
Eğitim amacıyla ailesinden farklı bir şehirde yaşayan bir öğrenci, ihtiyaç duyduğu tutar için ailesine ödeme talebi gönderebilecek.
Aile bireyi ise kendisine ulaşan talebi mobil bankacılık üzerinden görüntüleyerek onaylayabilecek.
Bu sayede IBAN bilgisinin tekrar paylaşılması veya para gönderme işleminin manuel olarak başlatılması gerekmeyebilecek.
Ödeme Talebini Onaylamadan Önce Dikkat
Yeni sistem kullanıcılar açısından kolaylık sağlasa da ödeme taleplerinin kontrol edilmeden onaylanmaması önem taşıyor.
Kullanıcıların kendilerine ulaşan talebin kim tarafından gönderildiğini, talep edilen tutarı ve ödeme açıklamasını kontrol etmesi gerekiyor.
Özellikle tanınmayan kişilerden gelen ödeme taleplerinin onaylanmaması ve şüpheli görülen işlemlerde bankanın resmi kanallarından bilgi alınması önem taşıyor.
Ödeme talebi, tek başına otomatik olarak hesaptan para çekilmesi anlamına gelmiyor. İşlemin tamamlanabilmesi için ödeme yapacak kişinin talebi incelemesi ve onaylaması gerekiyor.
IBAN Paylaşımının Yerini Ödeme Talebi Alıyor
Klasik yöntemde bir kişinin para gönderebilmesi için karşı taraftan IBAN bilgisi alması ve ardından mobil bankacılık üzerinden transfer işlemini kendisinin başlatması gerekiyor.
Bu kez alacaklı taraf ödeme talebini başlatıyor, borçlu veya ödeme yapacak kişi ise kendisine gönderilen talebi onaylayarak transferi gerçekleştiriyor.
Böylece özellikle daha önce IBAN bilgisi paylaşılmış kişiler arasındaki para alışverişlerinde işlem sürecinin kolaylaştırılması amaçlanıyor.
FAST Sistemi Daha Fazla İşlem İçin Kullanılacak
FAST'ın ödeme talebi özelliğiyle birlikte sistem yalnızca para gönderme işlemlerinin yapıldığı bir altyapı olmaktan çıkarak farklı ödeme senaryolarında da kullanılmaya başlandı.
Merkez Bankası'nın geliştirdiği FAST sistemi, anlık para transferlerinin yanı sıra katman servisleriyle birlikte kullanıcıların farklı ödeme ihtiyaçlarına cevap vermeyi hedefliyor.
Yeni uygulamayla birlikte alacaklıların ödeme istemesi, ödeme yapacak kişilerin ise gelen talepleri bankacılık uygulamaları üzerinden onaylaması mümkün hale geliyor.
IBAN üzerinden yapılan para transferlerinde yeni dönem, yalnızca para göndermeyi değil, karşı taraftan doğrudan ödeme istemeyi de mümkün hale getiriyor. Kullanıcıların ise kendilerine ulaşan ödeme taleplerini onaylamadan önce gönderen kişiyi, tutarı ve ödeme amacını mutlaka kontrol etmesi gerekiyor.
