Türkiye’de milyonlarca ev kadınını ilgilendiren sosyal güvence düzenlemesi için 40 maddelik kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunuldu.
Teklifte, ev kadınlarının emeklilik ve sağlık güvencesine kavuşmasının yanı sıra ev hizmetlerinde çalışanların iş güvencesi, bakım verenlere izin ve destek sağlanması gibi çeşitli düzenlemeler yer alıyor.
Türkiye Gazetesi yazarı İsa Karakaş’ın değerlendirmesine göre, TÜİK’in 2025 yılı Zaman Kullanımı Araştırması’nda erkeklerin ev işi ve bakıma günde 58 dakika, kadınların ise 4 saat 3 dakika ayırdığı belirtildi.
Karakaş’ın aktardığı kanun teklifinde, ev kadınlarının evde yürüttüğü temizlik ve bakım faaliyetlerinin sosyal güvence kapsamına alınması öngörülüyor.
Teklifte yer alan düzenlemelere göre ev kadınlarının Bağ-Kur (4/b) kapsamında sigortalı olması planlanıyor. Emeklilik ve sağlık primlerinin Hazine tarafından karşılanması öngörülürken, isteyenlerin ek prim ödeyerek emekli aylığını artırabilmesinin de önü açılıyor.
Geçmiş yıllarda evde sigortasız geçirilen süreler için de borçlanma hakkı getirilmesi planlanıyor. Bu sürelerin emeklilik hesabına dahil edilmesi öngörülüyor.
Düzenlemede kadınların 55 yaşında emekli olabilmesi ve emekli aylığı bağlama oranının yüzde 90’a kadar çıkabilmesi de yer alıyor. İş göremez duruma gelen ev emekçilerine ise yüzde 70 ile 80 arasında değişen oranlarda malullük aylığı bağlanması planlanıyor.
Teklif kapsamında ev kadınları ve ailelerinin Genel Sağlık Sigortası’ndan (GSS) herhangi bir bedel ödemeden yararlanabilmesi de gündeme geliyor.
Ev hizmetlerinde çalışanlara kıdem ve yıllık izin hakkı
Kanun teklifi, ev hizmetlerinde çalışan kadınlara yönelik de düzenlemeler içeriyor.
Teklifte, İş Kanunu’nda yer alan “Ev hizmetlerinde çalışanlar bu kanuna tabi değildir” hükmünün kaldırılması öngörülüyor.
Böylece evlerde temizlik ve bakım işlerinde çalışanların İş Kanunu kapsamına alınması, kıdem tazminatı ve yıllık izin hakkından yararlanması planlanıyor.
30 günü aşan ev işlerinde yazılı sözleşme zorunluluğu getirilmesi öngörülürken, mobbing, taciz ve şiddete karşı da koruma sağlanması amaçlanıyor. Cam silme gibi riskli işlerde ise işverene koruyucu ekipman sağlama zorunluluğu getirilmesi planlanıyor.
Evinde yaşlı veya hasta bakımı yapan kişilere yönelik de düzenleme bulunuyor.
Teklife göre sürekli bakım veren kişilere maaş kesintisi yapılmadan “mola bakımı” ve yılda en az 30 gün ücretsiz geçici izin hakkı verilmesi planlanıyor.
Bakım verenlere psikolojik ve hukuki desteğin ücretsiz sunulması da öngörülüyor.
