Sağlık Bakanlığı, okul çağındaki çocuklarda ruh sağlığına ilişkin risklerin erken dönemde tespit edilmesi amacıyla yeni bir tarama programını hayata geçirmeye hazırlanıyor. Milli Eğitim Bakanlığı ile ortak yürütülecek çalışma kapsamında belirlenen sınıf seviyelerindeki öğrencilere, velilere ve öğretmenlere anket temelli ruh sağlığı risk taraması uygulanacak.
Yeni uygulamanın, çocuklarda ruhsal sorunların erken dönemde belirlenmesi ve gerekli destek mekanizmalarının zamanında devreye alınmasını hedeflediği belirtildi.
Konu Meclis Komisyonunda Görüşüldü
Programla ilgili bilgiler, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta okullarda yaşanan olaylar ile çocukların dijital ortamlarda karşı karşıya kaldığı risklerin araştırılması amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu toplantısında paylaşıldı.
Komisyonda sunum yapan Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürü Erdoğan Öz, hem yeni ruh sağlığı tarama programına hem de otizm tarama çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Öz, 2025 yılında otizm taramasından geçirilen çocuk sayısının 255 bin olduğunu, bu sayının 14 Temmuz itibarıyla 924 bine ulaştığını açıkladı.
Yapılan değerlendirmeler sonucunda otizm tanısı alan çocuk sayısının 224'ten 476'ya, farklı tanılar alan çocuk sayısının ise 437'den 860'a yükseldiğini ifade etti.
Tarama 4 Sınıf Düzeyinde Yapılacak
Erdoğan Öz, okullarda gerçekleştirilen "Davranışsal Risk Faktörlerinin Değerlendirilmesi Çalıştayı" sonrasında böyle bir tarama programının gerekli görüldüğünü belirtti.
Ruhsal bozuklukların yaklaşık yarısının 14 yaşından önce başladığına dikkat çeken Öz, erken tanı ve müdahalenin büyük önem taşıdığını vurguladı.
Program kapsamında;
4.sınıf,
7.sınıf,
9.sınıf,
11.sınıf öğrencilerine anket temelli ruh sağlığı risk taraması uygulanacak.
Tarama süreci yalnızca öğrencileri değil, velileri ve öğretmenleri de kapsayacak.
Çok Sayıda Risk Alanı Değerlendirilecek
Hazırlanan anketlerle öğrencilerin herhangi bir tanı almadan önce risk düzeylerinin belirlenmesi amaçlanıyor.
Tarama kapsamında;
Genel ruh sağlığı,
Öfke kontrolü,
Dürtüsel davranışlar,
Madde bağımlılığı,
Davranışsal bağımlılıklar,
Akran zorbalığı,
Zorbalığa maruz kalma durumu,
Zorbalık yapma davranışları,
Kendine zarar verme riski,
Sözel, fiziksel ve davranışsal istismar belirtileri gibi başlıklarda değerlendirme yapılacak.
Sağlık Bakanlığı, uygulamanın tüm öğrencilere yönelik olacağını, bu nedenle herhangi bir damgalama riskinin bulunmadığını belirtti.
Risk Düzeyine Göre Destek Sağlanacak
Tarama sonuçlarına göre öğrenciler için farklı müdahale süreçleri uygulanacak.
Düşük risk grubunda bulunan öğrenciler okul rehber öğretmenleriyle görüşmelere yönlendirilecek.
Orta risk grubundaki öğrenciler ise Sağlıklı Hayat Merkezleri veya aile hekimlerine yönlendirilecek. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı'nın ilgili destek programlarına dahil edilerek yeniden değerlendirilecek.
Yüksek risk tespit edilen öğrenciler ise doğrudan çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanlarına sevk edilecek.
Sağlık Bakanlığı, yüksek riskli vakalarda randevuların doğrudan Bakanlık tarafından oluşturulacağını, ailelerin 24 saat içinde bilgilendirileceğini ve gerekli görülmesi halinde Çocuk Koruma Kanunu kapsamında sürecin takip edileceğini bildirdi.
Sistem Dijital Ortamda Yürütülecek
Milletvekillerinin uygulamanın takvimine ilişkin sorularını da yanıtlayan Halk Sağlığı Genel Müdürü Erdoğan Öz, Milli Eğitim Bakanlığı ile teknik çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Yeni sistemin dijital altyapı üzerinden işletileceğini ifade eden Öz, öğrencilerin, velilerin ve öğretmenlerin değerlendirme formlarını elektronik ortamda dolduracağını söyledi.
Dijital altyapının tamamlanmasının ardından uygulamanın Milli Eğitim Bakanlığı ile koordineli şekilde okullarda hayata geçirilmesi planlanıyor. Böylece öğrencilerin ruh sağlığına ilişkin risklerin erken dönemde belirlenmesi ve gerekli destek süreçlerinin hızlı bir şekilde başlatılması hedefleniyor.
