Yüksek Mahkeme, yeşil pasaport verilmesi için aranan "birinci derece kadro" ve "emekliliğe hak kazanmış olma" şartlarının Anayasa'ya aykırı olmadığına hükmetti. Karar, 5 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenleme AYM'nin Gündemine Taşındı
Söz konusu düzenleme, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 6. İdari Dava Dairesi tarafından Anayasa Mahkemesi'nin gündemine taşındı. Mahkeme, hususi damgalı pasaport talebine ilişkin görülen bir davada, ilgili kanunda yer alan "birinci derece kadro ile emekliliğe hak kazanmış olan" ibaresinin Anayasa'nın hukuk devleti, eşitlik ve seyahat özgürlüğünü düzenleyen hükümlerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptal isteminde bulundu.
Başvuru üzerine inceleme başlatan Anayasa Mahkemesi, söz konusu düzenlemenin Anayasa'ya uygun olup olmadığını kapsamlı şekilde değerlendirdi.
İnceleme Belirli Kamu Görevlilerini Kapsadı
Yüksek Mahkeme, incelemesini yalnızca 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 4/1-c maddesi kapsamında sigortalı olan belediye başkanları yönünden gerçekleştirdi. Bu kapsamda değerlendirme, 2008 yılı Ekim ayından sonra memur statüsünde göreve başlayan belediye başkanlarını kapsadı.
İki Şart Anayasa'ya Aykırı Bulunmadı
Anayasa Mahkemesi, belediye başkanlarına yeşil pasaport verilmesi için kanunda öngörülen iki temel şartın hukuka uygun olduğuna karar verdi.
Mahkeme, hususi damgalı pasaport alabilmek için aranan birinci derece kadroda bulunma ve emekliliğe hak kazanmış olma şartlarının kanunda açık, net ve öngörülebilir şekilde düzenlendiğini belirtti. Bu nedenle düzenlemenin hukuki belirlilik ilkesini ihlal etmediği ve Anayasa'ya aykırılık taşımadığı ifade edildi.
Eşitlik İlkesine Aykırılık Görülmedi
Kararda, 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'na tabi kamu görevlileri ile 5510 sayılı Kanun kapsamında görev yapan kamu personelinin farklı sosyal güvenlik sistemlerine tabi oldukları vurgulandı.
Bu nedenle her iki grubun aynı hukuki statüde değerlendirilemeyeceğini belirten AYM, farklı düzenlemelerin eşitlik ilkesine aykırılık oluşturmadığı sonucuna ulaştı.
Yeşil Pasaport Bir Ayrıcalık Olarak Değerlendirildi
Yüksek Mahkeme kararında, hususi damgalı pasaportun temel bir hak değil, kanunda belirtilen şartları taşıyan kişilere tanınan özel bir ayrıcalık niteliğinde olduğu değerlendirmesine de yer verdi.
Kararda ayrıca tüm Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının umuma mahsus pasaportla yurt dışına çıkabilme hakkına sahip olduğu hatırlatılarak, yeşil pasaport şartlarının seyahat özgürlüğünü ihlal etmediği belirtildi.
İtiraz Oybirliğiyle Reddedildi
Anayasa Mahkemesi, yapılan iptal başvurusunu oybirliğiyle reddetti. Yüksek Mahkeme, belediye başkanlarının yeşil pasaport alabilmesi için aranan birinci derece kadro ve emekliliğe hak kazanmış olma şartlarının Anayasa'nın 2'nci, 10'uncu ve 23'üncü maddelerine aykırı olmadığına hükmetti.
Mahkeme ayrıca, başvuruda ileri sürülen iddialar bakımından Anayasa'nın 13'üncü maddesi yönünden ayrıca bir inceleme yapılmasına gerek bulunmadığına karar verdi. Böylece mevcut düzenlemenin yürürlükte kalmasına oybirliğiyle karar verilmiş oldu.
İstersen bu haberi Düzenle haberi daha güçlü bir manşetle ve Düzenle haberi SEO uyumlu başlıkla da düzenleyebilirim.
