EYT düzenlemesinin yürürlüğe girmesinin ardından kapsam dışında kalan çalışanların kademeli emeklilik beklentisi devam ediyor. Özellikle 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta girişi bulunan çalışanlar, emeklilik yaşının ve prim şartlarının sigorta başlangıç tarihine göre yeniden belirlenmesini talep ediyor. TBMM'de konuya ilişkin daha önce sunulan kanun teklifleri bulunurken, mevcut durumda kademeli emekliliği yürürlüğe koyan yeni bir yasa bulunmuyor.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan çalışanlar açısından kademeli emeklilik konusu gündemdeki yerini koruyor. Taleplerin temelinde, EYT kapsamına girenlerle daha sonraki tarihlerde sigorta başlangıcı bulunan çalışanlar arasındaki emeklilik şartlarının kademeli bir sistemle yeniden düzenlenmesi beklentisi yer alıyor.
Kademeli emeklilik uygulamasında, sigortalıların işe giriş tarihlerine göre farklı yaş ve prim koşullarının belirlenmesi öngörülüyor. Ancak kamuoyunda tartışılan farklı formüllerin henüz yasalaşmış bir düzenleme niteliği bulunmuyor.
Kademeli emeklilikte mevcut durum
22 Eylül 2026 itibarıyla kademeli emekliliği yürürlüğe sokan yeni bir kanun bulunmuyor. TBMM'ye farklı tarihlerde sunulan bazı kanun teklifleri ise yasama sürecinin komisyon aşamasında bulunuyor.
2026 yılında da 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanlara yönelik kademeli emeklilik talebi Meclis gündemine taşındı. Bu kapsamda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verildi. Söz konusu önergeye 29 Haziran 2026 tarihinde yanıt verildi.
Haziran 2026'da ayrıca kademeli emeklilik düzenlemesi yapılması yönündeki taleplerle ilgili başka bir yazılı soru önergesi de TBMM'ye sunuldu.
Ancak soru önergelerinin verilmiş olması, tek başına yeni bir emeklilik hakkının yürürlüğe girdiği anlamına gelmiyor. Kademeli emekliliğin uygulanabilmesi için kanun değişikliği yapılması gerekiyor.
Kademeli emeklilik kimleri kapsayabilir?
Kademeli emeklilik talepleri ağırlıklı olarak 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta başlangıcı bulunan ve EYT düzenlemesinden yararlanamayan çalışanları ilgilendiriyor.
TBMM'ye daha önce sunulan tekliflerden birinde, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta başlangıcı bulunan kişilerin emeklilik şartlarının kademeli şekilde uygulanması amaçlandı.
Bir başka kanun teklifinde ise 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanların emeklilik yaşlarının ve prim koşullarının yeniden düzenlenmesi hedeflendi.
Bu tekliflerde yer alan düzenlemeler, mevcut emeklilik sisteminde değişiklik yapılmasını öngören öneriler niteliğinde. Tekliflerin kanunlaşması halinde kapsam ve uygulanacak şartlar ayrıca kesinlik kazanacak.
Hangi emeklilik formülleri gündemde?
Kademeli emeklilik tartışmalarında farklı yaş ve prim modelleri gündeme geliyor. Bunların başında sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının kademeli olarak belirlenmesi geliyor.
Bunun yanında prim gün şartlarının sigortalılık başlangıcına göre yeniden düzenlenmesi ve bazı Bağ-Kur sigortalıları açısından prim gün sayısında değişiklik yapılması yönündeki öneriler de kamuoyunda tartışılıyor.
Ancak söz konusu modellerin herhangi biri şu anda yürürlükte olan kesin bir düzenleme niteliğinde değil.
Bu nedenle kademeli emeklilik kapsamında hangi yaşta emekli olunacağı, kaç prim günü aranacağı veya hangi sigorta başlangıç tarihlerinin kapsama alınacağı konusunda mevcut teklifler üzerinden kesin bir sonuç çıkarmak mümkün değil. Nihai şartlar ancak yasalaşacak yeni bir düzenlemeyle belirlenecek.
TBMM'deki kanun tekliflerinin son durumu
Kademeli emeklilik konusunda TBMM kayıtlarında farklı tarihlerde sunulmuş kanun teklifleri bulunuyor. Bu tekliflerin bir bölümünün mevcut yasama sürecindeki durumu "komisyonda" olarak görülüyor.
5 Aralık 2024 tarihinde sunulan ve 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigorta başlangıcı bulunan kişilerin emeklilik şartlarının kademeli olarak uygulanmasını amaçlayan kanun teklifi bunlardan biri.
10 Kasım 2023 tarihinde sunulan başka bir teklifte ise 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanların emeklilik yaşları ve prim koşullarının yeniden düzenlenmesi amaçlandı. Bu teklifin de komisyondaki süreci devam ediyor.
Dolayısıyla TBMM'ye teklif sunulmuş olması, düzenlemenin yasalaştığı anlamına gelmiyor. Tekliflerin kanunlaşabilmesi için Meclis'teki yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Kademeli emeklilik yasası çıkacak mı?
Kademeli emekliliğin ne zaman yürürlüğe gireceğine ilişkin 22 Eylül 2026 itibarıyla açıklanmış kesin bir takvim bulunmuyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı veya TBMM tarafından, kademeli emeklilik düzenlemesinin hangi tarihte yasalaşacağına ilişkin kesinleşmiş bir tarih açıklanmış değil.
Bu nedenle kademeli emeklilik şu aşamada yürürlükte olan bir hak değil; talepler, soru önergeleri ve kanun teklifleri üzerinden gündemde bulunan bir konu olarak değerlendiriliyor.
Yeni bir düzenleme hazırlanması halinde kapsamın hangi sigorta başlangıç tarihlerini içereceği, emeklilik yaşının nasıl kademelendirileceği, gerekli prim gün sayılarının ne olacağı ve Bağ-Kur'lular açısından herhangi bir değişiklik yapılıp yapılmayacağı kanun metninin yasalaşmasıyla netleşecek.
Çalışanların kademeli emeklilik beklentisinin karşılanıp karşılanmayacağı ve mevcut tekliflerin yasama sürecinde nasıl ilerleyeceği ise önümüzdeki dönemde yapılacak resmi açıklamalar ve TBMM'deki çalışmalarla şekillenecek.
