Emevî Devleti’nin kurucusu ve ilk halifesi olan Muâviye bin Ebû Süfyân, İslam siyasi tarihini saltanat usulüne dönüştüren ve devlet teşkilatlanmasında ilklere adım atan en stratejik figürlerden biri olarak geçiyor.
Mekke’nin en köklü ailelerinden Beni Abd Şems’e mensup olarak y. 603 yılında doğan Muâviye bin Ebû Süfyân, hem Hz. Muhammed’in vahiy kâtibi hem de İslam imparatorluğunun genişlemesinde rol edinen bir devlet adamı kimliğiyle öne planda yer alıyor. Babası Ebû Süfyân ile birlikte Mekke’nin Fethinden sonra Müslüman olan Muâviye, Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer zamanlarda Suriye fethindeki başarılarıyla rütbesini yükselterek bölgenin valilik görevini üstlendi.
Hz. Osman zamanında Suriye Valisi olarak görev sürdüren ilk Müslüman deniz seferlerini adım atan ve Bizans’a karşı güçlü savunma hatları kuran Muâviye, 656 yılında Hz. Osman’ın öldürülmesiyle siyasetin merkezinde yer aldı. Hz. Ali’ye karşı intikam davası peşinde olarak Sıffîn Savaşında karşı karşıya gelen Muâviye, 661 yılında Hz. Ali’nin vefatı ve Hz. Hasan’ın feragati ile tüm İslam topraklarının tek hakimi ve halifesi oldu.
19 yıl devam eden halifeliğinde posta teşkilatını kuran, resmi divanları yapılandıran ve ismi paralara basılan ilk halife olan Muâviye, idari merkezi Medine’den Şam’a taşıdı. Oğlu Yezîd’i veliaht tayin ederek İslam tarihinde "saltanat" dönemini başlatan isim oldu. Sünni dünyasında "sahabe ve vahiy kâtibi" olarak sayılan Muâviye, Şii dünyasında ise Hz. Ali’ye muhalefeti sebebiyle tarihin en çok tartışılan isimlerinden biri olmayı devam ettiriyor.
