GELENEK YAŞATILIYOR

YOZGAT’ın İnceçayır Köyü Kültür ve Yardımlaşma Derneği, eski bir Orta Asya geleneği olan ‘Saya Gezmesi’ etkinliğini gelecek kuşaklara aktarabilmenin mücadelesini veriyor.

27 Ocak 2020 Pazartesi 03:22
GELENEK YAŞATILIYOR

İnceçayır köyünde ilki 2107 yılında gerçekleştirilen gelene bağlı etkinlik kapsamında, küçükbaş hayvan sahiplerinin evlerden, un, yağ, yumurta, ekmek, bulgur gibi yiyecekleri maniler eşliğinde toplanması, sonrasında da bunların pişirip, hep birlikte yemesi şeklinde gerçekleştiriliyor. Saya Gezmesinin, Türk kültürünün köklü bir geleneği olduğuna dikkat çeken köylüler, ‘’Maalesef günümüzde bu kültürümüz yok olmak üzere. Saya Gezmek Türk kültüründe mevsim olarak yaz ve kış olarak ikiye ayrılır. Saya Gezmesi koç katımıyla başlar. 100 gün sayılır. 100 gün sonrasında Saya Gezmesi yapılır. 50 gün sonra ise döl dökümü yani kuzular doğmaya başlar. Biz şimdi saya geziyoruz. Saya, kuzuların yüz şeklinin dönüşmesini simgeliyor” diye konuştular. Saya Gezmesi etkinliği kapsamında, köy halkı yöresel ve çoban kıyafetleri giyerek, sürüsü olan evleri dolaştı. Köylülerden, saya çöreği, bulgur, yağ toplanıp, bulgur pilavı yapıldı, köy halkına dağıtıldı.  İnceçayır Köyü Kültür ve Yaşatma Derneği eski Başkanı Osman Karaca, ‘saya gezmesi’ geleneğinin Türk kültürü olduğunu, Orta Asya'dan geldiğini söyledi. Koyun yetiştiriciliğinin önemli yer tuttuğu Yozgat'ta bu geleneğin kış mevsimin eğlencesi olduğunu ifade eden Karaca, "Bugün pek yapılmasa da biz bu geleneği sürdürmeye çalışıyoruz. Koç katımından itibaren 100 gün sayılır. Bu, ocak ayının ortalarına denk gelir ve köyün gençleri değişik kıyafetler giyerek koyun sahiplerini ziyaret eder. Bu bir kış eğlencesine dönüştürülür. Bulgur, tereyağ, tavuk toparlar, bunu da köy odasında pişirip yerler" dedi. Koyun sahibi 62 yaşındaki Rafet Karaduman da çocukluğundan itibaren koyun ve kuzu güttüğünü söyledi. Karaduman, "Köyün gençleri gelir, biz de onlara hediye veririz. Onlar da aldıklarını köy odasında yerler, eğlenirler" diye konuştu.  Saya gezmesinde, koyun yetiştiricilerine teşekkür belgesi verildi.

SAYA GEZMESİ NEDİR?

ORTA Asya’dan Anadolu’ya taşınan Türk geleneklerden biri olan Saya Gezmesi, özellikle hayvancılıkla uğraşan toplumlarda görülür. Saya geleneği yörelere göre çeşitlilik arz etmekle birlikte Ocak ayının 3 veya 4’üncü haftaları içinde kutlanır. Bu günler halk tabiriyle kuzunun ana karnında tüylendiği günler olarak bilinir. Saya geleneği, kışın tam ortasına gelindiğine inanılarak evdeki yiyecek ve yakacaklar ile hayvanların yeminin sayılmasıdır. Bu sayımda insanların kendilerine ayırdıkları yiyeceklerin ve yakacakların yarısı, hayvanların yeminin üçte biri hala duruyorsa iyi bir kış geçirileceğine inanılır. Eğer bundan daha azı kalmışsa ona göre tedbirler alınır ve tedarikli olunur. Saya Gezmesi genellikle habersiz başlar, yeni yılın çobanları yanlarına aldıkları gençlerle bir saya gurubu oluşturur. Gençler koyun, dede gibi kıyafetlere bürünerek kapı kapı dolaşmaya başlar. Maniler söyleyerek evlerden bahşiş toplarlar. Bu bahşiş para, un, yağ, bulgur, yufka ekmek, yumurta, şeklinde olur. Bu şekilde evden toplanan malzemelerle yemek yapılır ve ardından köy odalarında saya yemeği düzenlenir.

Anahtar Kelimeler:
GELENEK YAŞATILIYOR
Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.