Patates üretimi artıyor

Dünyanın en önemli patates üreten ülkesi olmamıza karşılık, yabancı menşeli tohumlar yerine çiftçi yerli tohumlara yönlendirilirken, Türkiye'nin önemli tarım bölgesi Yozgat'ta alternatif ürün olarak patates üretiminin artırılmasına çalışılıyor.

06 Şubat 2012 Pazartesi 07:30

Bu haber 186 kez okundu

Dünyanın önemli patates üreten ülkelerinden biri olan Türkiye'de yurt dışı menşeli tohumların kullanıldığı, bunun yerine yerli tohumların devreye sokulmasına yönelik çalışmalar yoğunlaştırıldı.
Yozgat'ta bu bağlamda 2005 yılından itibaren sertifikalı patates tohumu üretiminin yapılmasına yönelik Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından çalışma başlatıldı. O yıllarda patateste görülen hastalık nedeniyle Ordu, Niğde ve Nevşehir illerinde patates üretiminin durdurulması üzerine bu boşluğu doldurmak üzere Yozgat devreye sokuldu. Temin edilen 33 ton sertifikalı tohumluk çiftçilere dağıtılarak, sertifikalı patates tohumu üretimi yaptırıldı.
Sonraki yıllarda ise Akdağmadeni, Yerköy, Şefaatli, Esenli, Çandır ve Çekerek ilçelerinde patates üretimine yönelik çalışmalar yoğunlaştırılıp, çiftçiye alternatif ürün olarak ekmesi tavsiye edildi.
Çekerek ilçesinde buğday ve arpa gibi hububat ürünlerinden beklediği geliri elde edemeyen çiftçinin yönünü alternatif ürünlere çevirdiğini ifade edildi. Çekerek Irmağı Havzasında son bir yıl içerisinde hububat yerine tarlasına patates eken çiftçi sayısı arttı. Kış mevsimlerinde kırsal alanda çiftçilere yönelik sürdürülen eğitim çalışmaları da meyvesini verdi.
Çandır ilçesinde de alternatif ürün olarak ekimi yapılan patatesin hasadı bölge çiftçisini mutlu etti. Çandır Ziraat Odası, önceki yıl alternatif ürünü geliştirmek, çiftçinin daha az emek ve maliyetle daha fazla kazanmasını sağlamak amacıyla öncülük ettiği, tohum desteği vererek ektirdiği patateslerin hasadından memnun kalan çiftçi bu yıl tarlasında yine patates üretimi yapmak üzere hazırlık yaptığı bildirildi.
İlçede önceki yıl 700 dönüm alanda ekimi patates ekimi yapılarak, üç bin tonun üzerinde ürün alındı.
Diğer taraftan Niğde Patates Araştırma Enstitüsü Müdürü Hüseyin Onaran, Türkiye'de 86 adet tescilli patates tohumu çeşidinin bulunduğunu belirterek, sadece iki tohumun Türkiye'ye ait olduğunu, ancak bu tohumlarında henüz üretim aşamasında olmadığını ileri sürdü. Patatesin, dünyada mısır, çeltik ve buğdaydan sonra en fazla üretimi yapılan dördüncü bitki olduğunu belirten Onaran, ''Doğrudan ev tüketiminden cips, püre, un, nişasta ve alkol gibi sanayi hammaddesi olma özelliğini taşıyan patates, içerdiği protein, vitamin ve minerallerle de milyonlarca insanın açlık ve yetersiz beslenme çekilen dünyada bu sorunların çözümüne katkı sağlayabilecek en önemli ürünlerin başında gelmekte'' diye konuştu.
Türkiye'nin, 2010 yılı verilerine göre 138 bin hektar alanda 4,5 milyon tonluk patates üretimi ve dekar başına 3 bin 250 kilogramlık verimi ile dünyanın en önemli patates üreten ülkelerinden birisi olduğuna değinen Onaran, buna karşılık ülkemizde her yıl ortalama 500 bin ton patates tohumluğuna ihtiyaç olduğunu ifade ederek, şu bilgileri verdi:
''Bu ihtiyacı sertifikalı tohumlarla karşılama oranımız sadece yüzde 21 civarında. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğüne bağlı olarak görev yapan Niğde Patates Araştırma Enstitüsü Müdürlüğünde, yeni patates çeşitlerinin geliştirilmesi çalışmalarını yürütüyoruz. Ülkemizde toplam 86 adet tescilli patates çeşidi bulunmaktadır. Ancak bunlardan sadece ikisi ülkemize ait olup diğer 84 tohum çeşidi ise yurt dışı menşelidir. Ülkemiz adına tescilli olan iki adet çeşidimiz ise ne yazık ki henüz üretim programında yer almamaktadır. Ülkemize ait yeterli sayıda ve üretim programlarına giren tescilli çeşitlerimizin bulunmaması ise çok önemli bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır.''
Yürütülen çalışmalar sonucunda, farklı melez kombinasyonlarına ait çeşitli kademelerde çok sayıda yerli patates klonları elde ettiklerini müjdeleyen Onaran, bu klonlar içerisinden bazılarının 2013 yılından itibaren ilk yerli ticari patates çeşitleri olarak tescile sunulacağını bildirdi. Onaran, yerli çeşit tescil edildiği zaman programın yürütüldüğü yöreye uygun, halkın benimseyebileceği, ülkemize has isimlerin verilebileceğinin de altını çizerek, açıklamasını şöyle tamamladı:
''Son beş yılda yürütülen proje çalışmaları sırasında, gerek enstitümüzde gerekse eğitim verdiğimiz özel sektör kuruluşlarında patates tohumluk üretim sisteminin bitki sağlığı, yetiştirme teknikleri, doku kültürü ve biyoteknoloji, temel tohumluk üretim ve çoğaltımı, çeşit ıslahı gibi branşlarında çok sayıda uzmanın yetişmesi sağlandı. Kurulan altyapılar ile 2015 yılında ülkemize ait yerli çeşitler tescil ettirilebilecektir. Yerli çeşitlerin üretim programlarına girmesi ile ülkemizin patates tohumluğunda dışa bağımlılığı sona erecektir.''